Vì sao chỉ một va chạm nhỏ nhất có thể rút cạn ví tiền của chủ xe?

Mới đây, cư dân mạng đã xôn xao về một vụ va chạm tương đối nhẹ nhưng lại khiến chủ sở hữu của chiếc ô tô điện Rivian R1S trị giá 100.000 USD phải đối mặt với hóa đơn sửa chữa lên tới 54.000 USD. Sự việc này nhắc người ta rằng những vụ va chạm tốc độ thấp cũng có thể dễ dàng khiến bạn “dính” hóa đơn sửa chữa khổng lồ. Một nghiên cứu mới tại châu Âu đã lý giải nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

Theo Câu lạc bộ Ô tô Đức (ADAC), sự leo thang chóng mặt của chi phí sửa chữa không chỉ đến từ lạm phát hay tiền công lao động tăng cao. Hiệp hội ô tô lớn nhất châu Âu cho biết thủ phạm thực sự là lượng công nghệ dày đặc được nhồi nhét vào xe hiện đại. Các cảm biến và camera cực kỳ nhạy, cùng những cụm chi tiết dạng mô-đun khó tách lẻ để thay thế đang biến những hư hỏng vặt thành những ca sửa chữa "đau ví".

Nghiên cứu mới của ADAC đã lý giải vì sao chỉ một va chạm nhỏ nhất có thể rút cạn ví tiền của chủ xe.

Chi phí cao ngất từ những va chạm nhỏ

Hãy lấy ví dụ tưởng chừng đơn giản như thay kính chắn gió. Trước đây, một vết sứt do đá văng có thể chỉ khiến bạn ngồi uống cà phê trong lúc kỹ thuật viên tháo kính cũ và lắp kính mới.

Ngày nay, xưởng sửa chữa thường phải tháo kính ra và hiệu chỉnh lại camera cho các hệ thống hỗ trợ giữ làn đường và đèn pha tự động. Thứ từng chỉ tốn vài trăm USD giờ đây dễ dàng vượt mốc 1.000 USD, thậm chí với một số mẫu xe còn lên hơn 2.000 USD.

9.000 USD chỉ cho một cụm đèn pha

Câu chuyện tương tự xảy ra với cản va và đèn pha. Với một va chạm nhẹ phía trước làm hỏng đèn và cản va, ADAC ghi nhận chi phí dao động từ hơn 3.000 euro (3.600 USD) tới gần 7.800 euro (9.300 USD), tùy mẫu xe và độ phức tạp của linh kiện.

Đèn laser, đèn matrix, cảm biến hỗ trợ lái cao cấp và kết cấu thân vỏ tích hợp chặt chẽ khiến việc thay một chi tiết đơn lẻ gần như không thể, kéo theo hàng loạt chi phí phát sinh. Lấy ví dụ các cụm đèn laser trên BMW 330e: riêng linh kiện thay thế đã khoảng 3.300 euro (3.920 USD), đủ để đẩy một ca sửa chữa phần đầu xe vốn “thường thường” lên gần 8.000 euro (9.500 USD). Ngay cả BMW sau đó cũng đã từ bỏ đèn laser, thừa nhận lợi ích thực tế của công nghệ này không tương xứng với chi phí sửa chữa.

Những cụm đèn pha công nghệ cao và phức tạp sẽ đi kèm chi phí sửa chữa đắt đỏ.

Đáng nói hơn, ngay cả những chiếc xe xuất xưởng cùng dây chuyền cũng có thể có chi phí phụ tùng chênh lệch lớn do chính sách giá khác nhau của hãng hoặc yêu cầu thay cả cụm thay vì sửa đơn giản. Ví dụ, kính chắn gió của Suzuki Swace có giá cao hơn 500 euro (590 USD) so với Toyota Corolla mặc dù xe và kính hoàn toàn giống nhau. Suzuki Swace thực chất chính là phiên bản đổi tên và logo của Toyota Corolla Wagon.

Không chỉ giá phụ tùng “trên trời”, nhiều hãng còn cấm sơn sửa sau va chạm ở một số khu vực vì cho rằng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cảm biến. Do đó, chủ xe buộc phải thay cả cụm thay vì sơn vá tiết kiệm. Giới phê bình cho rằng cách tiếp cận này đôi khi thiên về bảo vệ doanh thu phụ tùng hơn là an toàn.

Hiệu ứng dây chuyền với bảo hiểm

Hệ quả của chi phí sửa chữa cao lan sang cả bảo hiểm. Theo dữ liệu so sánh bảo hiểm được ADAC trích dẫn, phí bảo hiểm cho khách hàng mới tại Đức đã tăng 16% chỉ trong 12 tháng từ năm 2024 đến 2025. Trong 3 năm qua, mức phí trung bình tăng khoảng 50%. Khi những cú va chạm nhỏ cũng phát sinh hóa đơn cao ngất, các hãng bảo hiểm buộc phải điều chỉnh và người lái xe chính là người trả tiền.

Thiết kế có trách nhiệm

ADAC kêu gọi các hãng xe ngừng bổ sung những công nghệ đắt đỏ không cần thiết, đồng thời thiết kế xe bền bỉ, thân thiện với việc sửa chữa với các chi tiết có thể thay thế riêng lẻ thay vì khiến chủ xe phải vay mượn chỉ để sửa một vết móp nhỏ.

Tổ chức này cũng đề nghị các nhà sản xuất xem xét lại những “công nghệ mang tính phô trương” như đèn laser, gương chiếu hậu bằng camera hay tay nắm cửa ẩn chỉnh điện vì chúng mang lại ít lợi ích sử dụng hằng ngày nhưng lại làm tăng mạnh giá mua và chi phí sửa chữa.

Quan trọng hơn, ADAC muốn các hệ thống phức tạp được thiết kế theo dạng mô-đun có thể thay thế từng phần thay vì buộc phải thay cả cụm. Nói cách khác, hãy chế tạo những chiếc xe có thể sửa chữa, chứ không phải “thay mới từng mảng”.

Một ví dụ tích cực là thiết kế chóa đèn có thể tháo rời trên mẫu S-Class mới của Mercedes-Benz. Ở phiên bản mới của dòng sedan hạng sang cỡ lớn này, hãng đã thay keo dán ở đèn pha bằng ốc vít. Nhờ đó, thay vì phải thay cả cụm đèn LED thích ứng, người dùng chỉ cần tháo và thay riêng phần chóa bị hỏng. Cho đến khi mọi hãng xe đều áp dụng tư duy này, có lẽ bạn nên cẩn thận hơn mỗi khi đỗ xe.

Đèn pha mới của Mercedes-Benz S-Class 2026 sẽ giúp việc sửa chữa trở nên đơn giản và ít tốn kém hơn.

Bức tranh thực tế về hóa đơn sửa chữa

Bảng số liệu trong nghiên cứu của ADAC cho thấy 3 hạng mục sửa chữa phổ biến trên nhiều mẫu xe: thay kính chắn gió; khắc phục hư hỏng nhẹ phần đầu xe cần thay đèn pha và cản; và va chạm phía sau cần thay cản nhưng không cần đèn. Mức giá đã bao gồm phụ tùng, công thợ, sơn (nếu cần), chi phí phát sinh, phụ kiện nhỏ và thuế VAT 19%, phản ánh số tiền thực tế mà chủ xe phải chi trả.

Bảng số liệu về chi phí sửa chữa, thay thế của một số mẫu xe tại châu Âu do ADAC tổng hợp.