Các hãng xe điện Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu khi doanh số trong nước chững lại

BYD - nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới - đã lần đầu tiên bán nhiều xe ở nước ngoài hơn tại thị trường nội địa trong tháng 2/2026, phản ánh xu hướng các hãng ô tô Trung Quốc đẩy mạnh mở rộng toàn cầu khi doanh số trong nước suy yếu. “Bị siết chặt bởi cạnh tranh khốc liệt trong nước, các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang chuyển trọng tâm sang thị trường toàn cầu”, ông David Zhang, Tổng thư ký Hiệp hội Kỹ sư Xe Thông minh Quốc tế có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết.

Các hãng xe điện Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu khi doanh số trong nước chững lại.

Theo hồ sơ gửi lên Sở Giao dịch Hồng Kông mới đây, BYD, hãng đã vượt Tesla vào năm ngoái để trở thành nhà sản xuất ô tô điện lớn nhất thế giới, bán 100.600 xe ở thị trường nước ngoài trong tháng 2/2026, chiếm 53% tổng doanh số. Tuy nhiên, tổng doanh số của hãng lại giảm 41% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do kết quả bán hàng tại Trung Quốc giảm 65% dù xuất khẩu tăng vọt 50%.

Một nhà sản xuất lớn khác của Trung Quốc là Great Wall Motor (GWM) cũng lần đầu tiên ghi nhận doanh số ở nước ngoài vượt kết quả bán hàng trong nước trong tháng 2 vừa qua. Trong tổng số 72.594 xe bán ra của GWM trong tháng trước, có 42.679 xe được giao tại thị trường quốc tế, tương đương 59%.

Chery - hãng xuất khẩu ô tô lớn nhất Trung Quốc với doanh số nước ngoài đã vượt kết quả nội địa từ năm ngoái - cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Trong tháng 2/2026, Chery đã bán được 116.725 xe, trong đó chiếm 80% là xe tiêu thụ ở thị trường nước ngoài. Mới đây, Chery cũng cho biết sẽ ra mắt mẫu SUV điện iCAUR V23 tại Nam Phi vào tháng 5/2026 nhằm mở rộng tăng trưởng tại các thị trường mới.

Geely Auto - nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai của Trung Quốc - đã tăng gấp đôi lượng xe xuất khẩu trong tháng 2 lên 60.879 chiếc trong khi tổng doanh số chỉ tăng 0,6%. Trong tháng trước, Geely bán 70% số xe của mình cho người tiêu dùng nội địa.

Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM), xuất khẩu xe của các hãng nội địa trong tháng 1/2026 đã tăng 45% so với cùng kỳ năm ngoài trong khi doanh số nội địa giảm 15%. Tổng doanh số ô tô trong tháng 1/2026 đạt 2,35 triệu xe, trong đó 71% bán trong nước và phần còn lại là xuất khẩu.

“Xuất khẩu ô tô tăng có thể phần nào giảm bớt lo ngại của nhà đầu tư về áp lực lớn từ tình trạng cạnh tranh tiêu cực trong nước giữa các nhà sản xuất ô tô điện”, ông Kenny Ng Lai-yin, chiến lược gia tại Everbright Securities International, nhận định. Điều ông ám chỉ chính là tình trạng cạnh tranh giá khốc liệt và chất lượng thấp ở thị trường này.

Trong bối cảnh cuộc chiến giá giành thị phần ngày càng gay gắt, phần lớn các hãng xe Trung Quốc vẫn chưa có lãi, thường phải bán xe dưới giá thành. Chỉ một số ít trong gần 50 hãng ô tô điện tại Trung Quốc như BYD và Leapmotor do tập đoàn Stellantis hậu thuẫn có thể tạo ra lợi nhuận.

Chiến dịch của chính quyền Bắc Kinh nhằm chống lại tình trạng cạnh tranh tiêu cực đã được triển khai từ năm ngoái và đẩy nhanh trong tháng 2/2026 khi cơ quan quản lý ban hành hướng dẫn và cấm các hãng xe bán ô tô dưới giá thành. Trung Quốc cũng đang đối mặt với tình trạng tiêu dùng yếu khi các hộ gia đình hạn chế chi tiêu trong bối cảnh kinh tế chậm lại. Trong tháng 12/2025, tăng trưởng doanh số bán lẻ của Trung Quốc chỉ đạt 0,9%, mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua theo số liệu chính thức. Trong đó, chi tiêu cho ô tô đã giảm 5%.

Trong tháng 1/2026, các ngân hàng gồm UBS và Deutsche Bank dự báo doanh số ô tô tại Trung Quốc có thể giảm từ 2-5% do tình trạng dư thừa công suất và sự hỗ trợ của chính phủ suy giảm.

Theo bà Tian Tian, Phó Tổng thư ký Hiệp hội đại lý ô tô Trung Quốc, các hãng xe nội địa đã tăng cường bán ô tô ra nước ngoài trong vài năm qua bằng nhiều cách, từ xây dựng nhà máy, thiết lập mạng lưới đại lý đến hợp tác trực tiếp với các nhà phân phối địa phương. Ví dụ như BYD vốn đã xây dựng nhà máy ở nước ngoài đầu tiên tại Thái Lan vào năm 2024. Hiện BYD cũng đang xây dựng cơ sở sản xuất đầu tiên tại châu Âu, đặt ở Hungary. Nhà máy mới của BYD dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất vào quý II năm nay.

BYD là một trong những hãng xe Trung Quốc tích cực nhất trong việc mở rộng sang thị trường quốc tế.

Tian cho biết bà kỳ vọng “xuất khẩu chắc chắn sẽ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ cao” trong khi doanh số trong nước năm nay chỉ tăng ở mức một chữ số. Bà cho rằng sự suy yếu gần đây của doanh số nội địa một phần do giai đoạn trầm lắng theo mùa quanh dịp nghỉ lễ Tết Nguyên đán cùng với các thay đổi chính sách liên quan đến trợ cấp và hoàn thuế cho người tiêu dùng. Theo bà Tian, những người mua tiềm năng có thể đang chờ xem chính quyền địa phương sẽ triển khai các biện pháp này như thế nào.

Trong khi đó, thị trường xe cũ Trung Quốc đã lần đầu tiên ghi nhận hơn 20 triệu giao dịch. Vào năm ngoái, các hãng xe Trung Quốc đã bán 34,4 triệu xe mới, trong đó 7,1 triệu xe được bán ra thị trường nước ngoài.

Ông Zhang khẳng định ông lạc quan về doanh số xe điện ở nước ngoài trong năm nay, viện dẫn việc Mỹ và Liên minh châu Âu có lập trường mềm mỏng hơn đối với nhập khẩu. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo tăng trưởng tại Trung Đông có thể chậm lại do cuộc chiến liên quan đến Iran bởi xung đột này có thể ảnh hưởng đến vận tải biển và thu nhập của các hộ gia đình trong khu vực.