Xe thiếu nút bấm vật lý sẽ bị trừ điểm an toàn

Cơ quan giám sát an toàn giao thông châu Âu đã quá mệt mỏi với các thanh công cụ ẩn và thao tác vuốt chạm trên màn hình ô tô. Do đó, tiêu chuẩn mới tại châu Âu yêu cầu các hãng xe phải giữ lại nút bấm vật lý cho những chức năng chính nếu không sẽ mất xếp hạng an toàn 5 sao.

Cụ thể, từ năm 2026, tổ chức đánh giá an toàn xe độc lập của châu Âu Euro NCAP đã yêu cầu các tính năng xi-nhan, gạt mưa, đèn cảnh báo nguy hiểm, còi và chức năng SOS phải được điều khiển vật lý, không phải bề mặt cảm ứng. Nếu các hãng xe không tuân thủ sẽ bị trừ ngay một sao trong thang đánh giá an toàn. Các nhà sản xuất ô tô cũng không được kháng nghị hay “vá” bằng cập nhật phần mềm.

Xe thiếu nút bấm vật lý sẽ bị trừ điểm an toàn.

Dù Euro NCAP không phải cơ quan quản lý theo nghĩa pháp lý nhưng điểm số của họ có sức nặng rất lớn với người tiêu dùng và các hãng xe. Theo Auto News, bất kỳ thương hiệu nào bán xe tại châu Âu về cơ bản có khoảng ân hạn 3 năm để chỉnh sửa thiết kế nội thất nếu muốn giữ mức xếp hạng cao nhất.

Ông Frank Mütze đến từ Hội đồng an toàn giao thông châu Âu cho rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu. Theo ông, cần tiến xa hơn để biến nút bấm vật lý cho các chức năng then chốt thành yêu cầu pháp lý. Lý do rất rõ ràng: thời gian lái xe phải nhìn và thao tác trong thanh công cụ trên màn hình càng nhiều thì sự chú ý quan sát đường sá càng giảm.

“Các hướng dẫn tự nguyện của châu Âu không hiệu quả vì màn hình và hệ thống giải trí hiện nay gây xao nhãng và kém an toàn”, ông nói với phóng viên Auto News. “Việc Euro NCAP yêu cầu nút bấm vật lý cho một số chức năng là bước đi đúng hướng. Tuy nhiên, giờ châu Âu cần theo sau bằng quy định ràng buộc pháp lý cho tất cả xe”.

Công bằng mà nói, đa số xe mới vẫn giữ nút bấm vật lý cho những tính năng thiết yếu như xi-nhan, đèn cảnh báo, còi và SOS. Bên cạnh đó, cũng có những ngoại lệ như Tesla Model 3 và Model Y. Hai mẫu xe điện này chỉ có nút gạt mưa cơ bản, trong khi điều khiển chi tiết nằm trong màn hình trung tâm. Bình thường thì ổn nhưng khi mưa to hơn dự kiến và người lái phải loay hoay trên màn hình thì điều bất trắc hoàn toàn có thể xảy ra.

Không chỉ châu Âu, cơ quan chức năng tại Trung Quốc cũng đang cân nhắc siết việc điều khiển trong ô tô chỉ dùng màn hình. Một đề xuất gần đây yêu cầu các chức năng thiết yếu như xi-nhan, gọi khẩn cấp và chọn số phải dùng nút hoặc công tắc kích thước tối thiểu 10 × 10 mm. Nhờ đó, người lái có thể bấm dễ dàng mà không phải tìm trong thanh công cụ.

Điều này có thể gây khó cho Tesla. Model 3 và Model Y phụ thuộc vào màn hình cho gần như mọi thao tác, kể cả chọn số. Trong khi đó, nút chọn số khẩn cấp được đặt trên trần xe. Châu Âu và Trung Quốc hiện đều là những thị trường lớn của Tesla. Những quy định mới tại hai thị trường này dự kiến sẽ khiến Tesla phải thay đổi thiết kế nội thất tối giản của xe.

Tesla chuẩn bị gặp khó tại thị trường châu Âu và Trung Quốc.

Với quy mô và tầm ảnh hưởng của châu Âu và Trung Quốc, hiệu ứng lan tỏa có thể vượt xa biên giới hai khu vực này. Nếu thiết kế 3 nội thất khác nhau cho xe ở châu Âu, Trung Quốc và Bắc Mỹ thì sẽ không hiệu quả về chi phí . Nếu các quy định này thành hình, nút bấm vật lý có thể quay trở lại không phải vì hoài niệm, mà vì yêu cầu tuân thủ toàn cầu.