REEV là gì mà các hãng đua nhau ra mắt, kể cả Vinfast?

VinFast vừa ra mắt mẫu xe bán tải đầu tiên VF Wild, Volkswagen ID. Era 9X đã nhận đơn đặt hàng của khách Việt, iCaur V27 đang rục rịch thăm dò phản ứng của người tiêu dùng…3 mẫu xe mới toanh này đều có một đặc điểm chung: chúng đều là REEV. REEV (Range Extender Electric Vehicle) - xe điện mở rộng phạm vi hoạt động – gần đây là một phân khúc tuy còn tương đối nhỏ nhưng được kỳ vọng có thể phát triển mạnh và có nhiều ưu thế tại thị trường Việt. Lý do nằm ở việc REEV kết hợp những ưu điểm của xe hybrid, đồng thời giải quyết một phần những hạn chế khiến xe điện thuần túy chưa phù hợp với tất cả người dùng.

VinFast VF Wild, chiếc bán tải REEV đầu tiên của VinFast

REEV là gì?

REEV là loại xe sử dụng pin và mô-tơ điện để dẫn động bánh xe, đồng thời được trang bị động cơ đốt trong (ICE). Tuy nhiên, khác với xe hybrid truyền thống, động cơ đốt trong trên REEV không có nhiệm vụ chính là trực tiếp dẫn động bánh xe. Thay vào đó, động cơ đóng vai trò máy phát điện, cung cấp điện cho mô-tơ hoặc sạc lại bộ pin để mở rộng phạm vi hoạt động.

REEV hoạt động như thế nào?

Mục tiêu cốt lõi của REEV là mang lại trải nghiệm vận hành tương tự xe điện – không phát thải tại ống xả trong quá trình chạy thuần điện, mô-men xoắn tức thời và khả năng vận hành êm ái – đồng thời giảm bớt nỗi lo hết pin giữa hành trình.

Thông thường, hệ thống REEV hoạt động theo ba bước:

Dẫn động bằng điện: Xe chủ yếu sử dụng mô-tơ điện, lấy năng lượng từ bộ pin. Trong những hành trình ngắn hoặc nhu cầu di chuyển hàng ngày, REEV vận hành tương tự một mẫu xe điện thuần pin (BEV).

Máy phát điện tích hợp: Khi dung lượng pin giảm xuống một ngưỡng nhất định, chẳng hạn 20-30%, động cơ đốt trong sẽ khởi động. Động cơ này vận hành máy phát để tạo điện cung cấp trực tiếp cho mô-tơ điện và/hoặc nạp lại pin.

Nhiên liệu: Động cơ đốt trong sử dụng nhiên liệu, thường là xăng, từ bình chứa riêng. Nhờ đó, xe vẫn có thể tiếp tục vận hành khi dung lượng pin chính đã xuống thấp, qua đó kéo dài đáng kể phạm vi hoạt động.

Ưu điểm của REEV

Giảm lo lắng về phạm vi hoạt động: Đây là lợi ích đáng chú ý nhất. Người lái có thể sử dụng máy phát điện tích hợp khi đi xa hoặc ở những khu vực có ít trạm sạc.

Giảm phát thải trong sử dụng hàng ngày: Khi vận hành ở chế độ thuần điện, REEV không phát sinh khí thải trực tiếp tại ống xả, góp phần hạn chế ô nhiễm không khí tại đô thị.

Linh hoạt khi sử dụng: Người dùng có thể vận hành bằng điện trong phần lớn thời gian, đồng thời vẫn có thể tiếp nhiên liệu để tiếp tục hành trình dài tương tự xe sử dụng động cơ đốt trong.

Pin nhỏ hơn: So với các mẫu BEV có phạm vi hoạt động dài, REEV có thể sử dụng bộ pin nhỏ và nhẹ hơn do động cơ mở rộng phạm vi có thể bổ sung năng lượng khi cần.

Giảm phụ thuộc vào hạ tầng sạc: Xe vẫn hưởng lợi từ việc sạc điện nhưng không quá phụ thuộc vào mạng lưới trạm sạc công cộng.

Động cơ có thể hoạt động ở vùng hiệu suất tối ưu: Do không trực tiếp truyền động tới bánh xe, động cơ đốt trong có thể duy trì vòng tua phù hợp để phát điện cho mô-tơ hoặc bộ pin.

Mẫu iCaur V27 REEV vừa được giới thiệu tại thị trường Việt Nam 

Nhược điểm của REEV

REEV cũng tồn tại một số hạn chế.

Hệ thống phức tạp hơn: Việc kết hợp hệ truyền động điện với động cơ đốt trong khiến cấu trúc xe phức tạp hơn, đồng thời có thể phát sinh nhiều hạng mục bảo dưỡng hơn so với BEV hoặc xe động cơ đốt trong thông thường. Tất nhiên, trình độ tay nghề của thợ bảo dưỡng cũng đòi hỏi cao hơn, cần học tập và cập nhật công nghệ mới.

Vẫn phát sinh khí thải khi sử dụng động cơ mở rộng phạm vi: Khi động cơ đốt trong hoạt động, xe vẫn tạo ra khí thải tại ống xả, do đó không thể đạt mức phát thải bằng 0 như xe điện thuần túy.

Tiêu thụ nhiên liệu: Dù thường hiệu quả hơn xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống, việc đốt nhiên liệu để tạo điện rồi cung cấp năng lượng cho mô-tơ hoặc nạp lại pin vẫn có những tổn hao nhất định.

Nguồn cung sản phẩm còn hạn chế: Số lượng mẫu REEV trên thị trường hiện thấp hơn đáng kể so với BEV và xe hybrid truyền thống.

REEV khác gì PHEV?

Điểm khác biệt cơ bản nằm ở cách xe sử dụng động cơ đốt trong.

Với xe hybrid cắm sạc (PHEV), xe thường vận hành bằng bộ pin nhỏ trong một quãng đường nhất định. Khi pin cạn, hệ thống chuyển sang sử dụng động cơ đốt trong để dẫn động xe theo cấu hình hybrid hoặc truyền thống.

Trong khi đó, với REEV, toàn bộ quá trình dẫn động vẫn được thực hiện thông qua mô-tơ điện. Động cơ đốt trong chủ yếu đóng vai trò máy phát điện.

Một số mẫu xe có cấu hình kết hợp khiến ranh giới giữa hai công nghệ trở nên không hoàn toàn rõ ràng. Chẳng hạn, BYD Shark 6 ở tốc độ dưới 70 km/h hoạt động tương tự REEV, khi động cơ xăng chủ yếu cung cấp năng lượng cho mô-tơ và pin. Khi tốc độ vượt ngưỡng này, một bộ ly hợp được kích hoạt để động cơ xăng có thể trực tiếp dẫn động bánh xe.

Những mẫu REEV đáng chú ý sắp bán ra tại Việt Nam

Dù thị trường REEV chưa lớn, một số mẫu xe đã được phát triển và thương mại hóa, và đặc biệt sắp được giới thiệu tại thị trường Việt Nam. Có thể kể đến 3 cái tên: Vinfast VF Wild, Volkswagen ID. Era 9X và iCaur V27.

Vinfast VF Wild

VF Wild là mẫu xe bán tải điện được VinFast giới thiệu lần đầu tại triển lãm điện tử tiêu dùng CES 2024 (Las Vegas, Mỹ). Sau 2 năm, VF Wild đã hoàn thiện và chính thức nhận đặt hàng tại thị trường Việt với giá bán niêm yết từ 860 đến 872 triệu đồng tùy màu xe. VF Wild được trang bị bộ pin LFP có dung lượng 46,4 kWh, giúp xe có thể chạy hoàn toàn bằng điện hơn 250 km cho một lần sạc (theo tiêu chuẩn NEDC), đủ đáp ứng nhu cầu di chuyển thường nhật trong vòng 2-3 ngày. Ngoài ra, VF Wild còn được trang bị hệ thống REEV (Range Extended Electric Vehicle), giúp bổ sung năng lượng để xe có thể chạy được quãng đường lên tới 1.000 km cho một lần sạc.

Volkswagen ID. Era 9X

Volkswagen Việt Nam đã bắt đầu nhận đặt cọc ID. Era 9X, mẫu SUV cỡ lớn sử dụng hệ truyền động mở rộng phạm vi, xe dự kiến tới tay khách hàng vào tháng 10, giá bán dưới 3 tỷ đồng.

Theo thông tin từ Volkswagen, ID. Era 9X có khả năng di chuyển tối đa 1.651 km theo chu trình thử nghiệm CLTC của Trung Quốc. Xe sử dụng bộ pin 65,2 kWh kết hợp động cơ xăng tăng áp 1.5L đóng vai trò máy phát điện.

iCaur V27

iCaur V27là mẫu xe đầu tiên được iCaur giới thiệu tại thị trường Việt Nam. Mẫu SUV này cũng sử dụng hệ thống REEV (Range Extended Electric Vehicle) và dự kiến được lắp ráp trong nước tại nhà máy Omoda & Jaecoo tại Hưng Yên.

Xe sử dụng hệ truyền động REEV gồm động cơ xăng kết hợp với mô-tơ điện, tạo ra công suất 449 mã lực và mô-men xoắn cực đại 505 Nm, hệ thống dẫn động 4 bánh. Cung cấp năng lượng cho hệ thống là bộ pin dung lượng 34,41 kWh, hỗ trợ sạc nhanh từ 20% lên 80% trong khoảng 30 phút.

REEV không còn chỉ là công nghệ chuyển tiếp

Trong một thời gian dài, các nhà sản xuất và người tiêu dùng coi REEV như một công nghệ cầu nối, giúp quá trình chuyển đổi từ xe động cơ đốt trong sang xe điện diễn ra thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, công nghệ này đang được nhìn nhận theo hướng khác. Với những thị trường mà hạ tầng sạc chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu di chuyển đường dài, REEV có thể trở thành một giải pháp độc lập, kết hợp khả năng vận hành êm ái, chi phí sử dụng hàng ngày thấp và không phát thải khi chạy điện với phạm vi hoạt động dài của xe động cơ đốt trong.

So với hybrid thông thường hoặc PHEV, REEV duy trì trải nghiệm vận hành bằng mô-tơ điện trong phần lớn thời gian, đồng thời giảm phụ thuộc vào hạ tầng sạc.

Công nghệ này cũng đang thu hút sự quan tâm của các nhà sản xuất trước những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về phát thải. Ford đang nghiên cứu hệ truyền động REEV cho thế hệ xe bán tải tiếp theo, trong khi Genesis, Mazda và BYD cũng đầu tư đáng kể vào công nghệ này.

Deepal đã phát triển một mẫu bán tải REEV mang tên Hunter K50. Xe sử dụng hai mô-tơ điện kết hợp động cơ diesel tăng áp 2.0L, có nhiệm vụ sạc bộ pin lithium-ion phosphate dung lượng 31,2 kWh.

Horse Powertrain, liên doanh giữa Geely và Renault, cũng đang phát triển một hệ thống REEV nhỏ gọn và có thể cấp phép cho các nhà sản xuất khác.

Từ một công nghệ từng bị xem là hướng đi ít triển vọng, REEV đang có dấu hiệu bước vào giai đoạn phát triển mới. Các nhà sản xuất Trung Quốc cho thấy mô hình này có thể được đưa lên xe thương mại với mức giá tương đối cạnh tranh. Thách thức đối với các hãng xe khác là theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ này.