60% xe mới ra mắt tại Trung Quốc trong nửa đầu năm 2026 sở hữu chiều dài hơn 5 m

Sự bùng nổ của xe điện đang giúp Trung Quốc cắt giảm đáng kể lượng khí thải từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong. Tuy nhiên, xu hướng các mẫu xe điện ngày càng lớn và nặng cũng đang tạo ra một thách thức mới khi gây áp lực lên hệ thống đường sá trong khi nguồn kinh phí dành cho bảo trì hạ tầng ngày càng suy giảm.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA), 60% số mẫu xe mới ra mắt tại nước này trong nửa đầu năm nay có chiều dài vượt 5 m. Xu hướng này phản ánh việc nhiều hãng xe trong nước đang liên tục phát triển các mẫu SUV và MPV cỡ lớn, cao cấp nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng. Một số mẫu xe cỡ lớn hiện có trọng lượng lên tới 3 tấn, trở thành nguyên nhân khiến mặt đường chịu tải lớn hơn và xuống cấp nhanh hơn.

60% xe mới ra mắt tại Trung Quốc trong nửa đầu năm 2026 sở hữu chiều dài hơn 5 m.

Ở chiều ngược lại, chỉ khoảng 2% số mẫu xe mới tại Trung Quốc có chiều dài dưới 4,5 m, giảm mạnh so với mức 13% của cùng kỳ năm trước, cho thấy người tiêu dùng ở đất nước tỷ dân đang nhanh chóng rời bỏ phân khúc ô tô nhỏ.

Thông thường, kinh phí bảo trì và sửa chữa đường bộ tại Trung Quốc được tài trợ từ nguồn thu thuế nhiên liệu. Tuy nhiên, khi xe điện ngày càng phổ biến, nguồn thu này đang giảm dần. Theo Bloomberg, Trung Quốc hiện đối mặt với tình trạng thiếu hụt khoảng 50% ngân sách cần thiết cho công tác quản lý và bảo trì hệ thống đường bộ hằng năm.

Một nghiên cứu của đơn vị trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc cho thấy khoảng 40% các tuyến đường địa phương đã được phê duyệt sửa chữa nhưng vẫn chưa thể triển khai do thiếu kinh phí. Khoảng thiếu hụt này được ước tính lên tới 300 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 44 tỷ USD) mỗi năm.

Để giải quyết vấn đề, giới chức Trung Quốc đang xem xét nhiều phương án tạo nguồn thu mới cho hạ tầng giao thông. Một trong những đề xuất là áp dụng phí sử dụng đường theo quãng đường thực tế di chuyển. Đồng thời, Chính phủ cũng bắt đầu cắt giảm các ưu đãi thuế dành cho xe năng lượng mới.

Theo đó, ưu đãi thuế mua xe đối với xe năng lượng mới (NEV) đã bị giảm còn 5% với mức tối đa 15.000 Nhân dân tệ (khoảng 2.250 USD). Ngoài ra, các mẫu xe hybrid sạc điện (PHEV) cũng như xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (EREV) sẽ không còn được miễn thuế phương tiện và tàu thuyền hằng năm.

Tỉnh Hải Nam, Trung Quốc, đang triển khai chương trình thí điểm sử dụng hệ thống định vị vệ tinh để theo dõi quãng đường di chuyển của một số phương tiện. Dữ liệu này có thể trở thành nền tảng cho việc áp dụng mức phí sử dụng đường linh hoạt theo số km vận hành và từng nhóm phương tiện.

Song song với việc tìm kiếm nguồn thu mới, Chính phủ Trung Quốc cũng muốn các hãng xe hạn chế xu hướng phát triển những mẫu xe quá lớn và quá nặng. Các quy định bắt buộc về mức tiêu thụ năng lượng hiện áp dụng cơ chế bất lợi đối với các mẫu xe du lịch có trọng lượng quá lớn, qua đó khuyến khích các nhà sản xuất sử dụng vật liệu nhẹ hơn và cải thiện tính khí động học thay vì chỉ tăng kích thước pin để kéo dài quãng đường di chuyển.

Nhật báo Nhân Dân cũng đã kêu gọi các doanh nghiệp ô tô "trở lại với sự hợp lý", cho rằng những mẫu xe quá lớn không còn phù hợp với hạ tầng đô thị hiện hữu và làm gia tăng mức tiêu thụ năng lượng.

Trong khi đó, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cũng chỉ trích xu hướng tập trung phát triển các mẫu xe điện cỡ lớn, cho rằng đây chủ yếu là phản ứng trước nhu cầu ngắn hạn của thị trường hơn là kết quả của đổi mới công nghệ thực sự.