Từ 1/7/2027, trạm sạc xe điện phải bảo đảm khả năng kỹ thuật để phục vụ nhiều loại xe điện

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 61/2026 kèm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện (QCVN 32:2026/BCT). Các quy định mới sẽ được áp dụng từ ngày 1/7/2027, trong đó đáng chú ý là yêu cầu về khả năng tương thích giữa trạm sạc và phương tiện.

QCVN 32:2026/BCT áp dụng với các trạm sạc tại khu vực công cộng, bãi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ và những địa điểm tương tự. Các trạm đặt trong tầng hầm, nhà để xe hoặc khu vực đỗ xe trong nhà thuộc nhóm được loại trừ khỏi phạm vi của quy chuẩn này. Trạm chỉ phục vụ nhu cầu nội bộ, không kinh doanh dịch vụ sạc, cũng không thuộc đối tượng áp dụng.

Theo quy chuẩn, trạm sạc phải được thiết kế với cổng kết nối, chế độ sạc và cấu hình kỹ thuật phù hợp để có thể phục vụ các phương tiện chạy điện có thông số tương thích với hệ thống. Phần mềm và hệ thống điều khiển của trạm không được làm mất khả năng sạc đối với những cấu hình đã công bố tương thích, nếu các điều kiện về kỹ thuật, xác thực và an toàn không thay đổi.

Quy định này tạo ra yêu cầu về khả năng dùng chung về mặt kỹ thuật, nhưng không đồng nghĩa mọi trạm sạc phải mở dịch vụ cho tất cả thương hiệu xe điện. Việc lựa chọn phương tiện được phép sử dụng dịch vụ vẫn có thể phụ thuộc vào mô hình kinh doanh và các điều kiện vận hành của từng đơn vị.

Bên cạnh yêu cầu về tương thích, các trạm sạc thương mại phải minh bạch thông tin trong giao dịch. Người sử dụng phải được cung cấp trước và trong quá trình sạc các thông tin về lượng điện tiêu thụ, thời gian, giá điện hoặc phương thức tính giá và tổng số tiền phải thanh toán.

Dữ liệu giao dịch cũng phải được lưu trữ, bảo đảm tính toàn vẹn và có khả năng truy xuất, đồng thời được bảo vệ trước nguy cơ chỉnh sửa hoặc xóa trái phép. Hệ thống đo đếm điện năng phải đáp ứng các yêu cầu về độ chính xác, kiểm định và trao đổi dữ liệu theo quy định hiện hành.

Về an toàn, trạm sạc phải được thiết kế đồng bộ với hệ thống cấp điện, thiết bị bảo vệ, nối đất, chống sét, giám sát, điều khiển và phòng cháy chữa cháy. Hệ thống phải có khả năng phát hiện, cảnh báo và ngắt điện khi xảy ra các tình huống như cháy, chạm đất, ngập nước, quá nhiệt hoặc hư hỏng cách điện.

Các trụ sạc sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu cũng phải đáp ứng yêu cầu về công bố hợp quy, thử nghiệm và nghiệm thu trước khi đưa vào vận hành.

Đối với những trạm đã được lắp đặt hợp pháp trước ngày 1/7/2027, quy chuẩn cho phép tiếp tục khai thác. Tuy nhiên, chủ sở hữu và đơn vị vận hành phải duy trì điều kiện an toàn, kiểm tra và bảo trì định kỳ. Các trạm đang hoạt động cũng phải rà soát, khắc phục những khiếm khuyết được phát hiện theo lộ trình quy định.

Quy định mới được đưa ra trong bối cảnh số lượng phương tiện điện tại Việt Nam tăng nhanh, tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn. Việc chuẩn hóa khả năng tương thích, đo đếm và an toàn được kỳ vọng giúp hạ tầng sạc phát triển đồng bộ hơn khi thị trường chuyển dịch sang phương tiện điện.