Nghiên cứu mới: Trang bị ABS cho xe máy có thể giúp giảm tới gần 30% tai nạn giao thông tại Việt Nam

Ngày 28/7, Tổ chức AIP Foundation phối hợp cùng Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng Cán bộ Xây dựng (ACST) tổ chức Hội thảo kỹ thuật chia sẻ kết quả nghiên cứu về hệ thống chống bó cứng phanh dành cho xe mô tô (Motorcycle Anti-lock Braking System - M-ABS). Sự kiện quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia kỹ thuật, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp nhằm trao đổi về các bằng chứng khoa học mới cũng như giải pháp nâng cao an toàn cho người sử dụng xe mô tô, xe gắn máy.

Trang bị ABS cho xe máy có thể giúp giảm tới gần 30% tai nạn giao thông tại Việt Nam

ABS có thể giúp giảm gần 30% tai nạn xe máy

Theo số liệu được công bố tại hội thảo, Việt Nam hiện có khoảng 79 triệu xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành. Đây vẫn là phương tiện giao thông phổ biến nhất nhưng cũng chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ tai nạn đường bộ.

Trong khi nhiều quốc gia đã áp dụng rộng rãi công nghệ chống bó cứng phanh (ABS) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá đây là một trong những công nghệ an toàn hiệu quả đối với xe hai bánh, Việt Nam vẫn thiếu các nghiên cứu dựa trên dữ liệu trong nước để làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách.

Ba nghiên cứu vừa được thực hiện trong khuôn khổ dự án "Nghiên cứu và truyền thông nâng cao nhận thức hệ thống chống bó cứng phanh dành cho xe mô tô (M-ABS)" nhằm bổ sung khoảng trống này.

Nghiên cứu đầu tiên phân tích 6.886 vụ tai nạn giao thông tại Việt Nam, trong đó hơn 5.300 vụ liên quan đến xe mô tô, xe gắn máy. Dựa trên các kịch bản mô phỏng, nhóm nghiên cứu ước tính việc trang bị ABS có thể giúp giảm khoảng 22-29% số vụ tai nạn, số người tử vong và bị thương trong các tình huống mà hệ thống này phát huy hiệu quả.

Theo các chuyên gia, ABS giúp bánh xe không bị khóa cứng khi phanh gấp, từ đó duy trì khả năng điều khiển hướng lái, hạn chế hiện tượng trượt ngã và giảm nguy cơ va chạm, đặc biệt trên mặt đường trơn hoặc trong các tình huống khẩn cấp.

Đa số người dùng sẵn sàng chọn xe có ABS

Song song với việc phân tích dữ liệu tai nạn, nhóm nghiên cứu cũng khảo sát 1.247 người sử dụng xe máy tại Hà Nội và TP.HCM nhằm đánh giá nhận thức của người tiêu dùng đối với công nghệ ABS. Kết quả cho thấy khoảng 85% người tham gia khảo sát ưu tiên lựa chọn xe được trang bị ABS và phần lớn ủng hộ việc mở rộng ứng dụng công nghệ này trong tương lai. Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra hai rào cản chính. Thứ nhất là nhiều người vẫn chưa hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như lợi ích thực tế của hệ thống chống bó cứng phanh. Thứ hai là chi phí vẫn là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến quyết định mua xe có trang bị ABS.

Theo nhóm nghiên cứu, việc cân nhắc yếu tố khả năng chi trả cùng với các giải pháp truyền thông phù hợp sẽ góp phần giúp người dân tiếp cận rộng rãi hơn với công nghệ an toàn đã được kiểm chứng.

Cần thêm cơ sở khoa học để xây dựng chính sách

Nghiên cứu thứ ba tập trung đánh giá hiệu quả kinh tế của việc phổ cập ABS trên xe mô tô. Kết quả tính toán sơ bộ của ACST cho thấy tỷ số lợi ích - chi phí (BCR) dao động từ 0,4 đến 1,1 tùy theo từng kịch bản phân tích. Nhóm nghiên cứu cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình để đánh giá đầy đủ hơn tác động kinh tế - xã hội của việc áp dụng công nghệ này tại Việt Nam.

Theo ông Lê Văn Đạt, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng Cán bộ Xây dựng, đây là một trong những nghiên cứu toàn diện đầu tiên tại Việt Nam đánh giá tiềm năng của ABS dựa trên dữ liệu tai nạn trong nước.

Ông cho rằng việc kết hợp phân tích dữ liệu tai nạn với khảo sát nhận thức người dân sẽ bổ sung thêm bằng chứng khoa học phục vụ quá trình nghiên cứu, xây dựng chính sách và triển khai các giải pháp nâng cao an toàn giao thông.

Trong khi đó, ông Lê Tiên Phong, Giám đốc Quốc gia AIP Foundation tại Việt Nam, nhấn mạnh các chính sách an toàn giao thông cần được xây dựng trên nền tảng bằng chứng khoa học. Những kết quả nghiên cứu lần này sẽ góp phần thúc đẩy đối thoại giữa các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu và cộng đồng về vai trò của các công nghệ an toàn trong việc giảm thiểu thương vong do tai nạn giao thông.

Thử nghiệm thực tế hiệu quả của phanh ABS

Bên cạnh phần trình bày kết quả nghiên cứu, các đại biểu tham dự hội thảo còn được trực tiếp quan sát màn trình diễn hệ thống chống bó cứng phanh trên xe mô tô. Phần thử nghiệm cho thấy ABS giúp người lái duy trì sự ổn định của xe và khả năng điều hướng tốt hơn trong các tình huống phanh khẩn cấp.

Theo các đơn vị thực hiện, những kết quả nghiên cứu này sẽ góp phần bổ sung cơ sở khoa học phục vụ quá trình trao đổi chuyên môn và xây dựng chính sách về an toàn xe mô tô tại Việt Nam, đồng thời phù hợp với xu hướng quốc tế trong việc thúc đẩy ứng dụng các công nghệ an toàn nhằm giảm thiểu số người tử vong và bị thương do tai nạn giao thông.