Giải mã hiện tượng giật điện tanh tách khi chạm vào ô tô trong mùa đông và cách hạn chế

Cứ mỗi mùa đông về, chúng ta chắc hẳn đều từng trải qua cảm giác bị giật điện tanh tách khi vô tình chạm vào đồ vật bằng kim loại, đóng/mở cửa ô tô, kéo chăn hoặc thậm chí là chạm vào người khác. Theo giải thích của các chuyên gia, đây là hiện tượng tĩnh điện.

Giật điện là một trong những hiện tượng thường xuyên xảy ra vào mùa đông

Tĩnh điện là hiện tượng mất cân bằng giữa điện tích âm và dương trong các vật thể. Nguyên nhân chính dẫn đến tích tụ tĩnh điện là sự tiếp xúc giữa các vật chất rắn. Theo trường Đại học Hawaii, khi 2 vật thể chà xát vào nhau sẽ tạo ra tĩnh điện. Một vật thể nhường electron sẽ có điện tích dương trong khi vật thể còn lại thêm electron nên có điện tích âm. Điều này là bởi một vật thể có liên kết electron yếu trong khi vật thể còn lại có nhiều khoảng trống ở lớp electron ngoài cùng. Do đó, các electron có thể di chuyển từ vật này sang vật kia, tạo ra sự mất cân bằng điện tích khi các vật tách rời nhau.

Vào mùa đông, khi độ ẩm xuống thấp khiến không khí dẫn điện kém hơn thì hiện tượng tĩnh điện càng tăng lên. Điều này giải thích vì sao chúng ta thường bị giật điện tanh tách vào mùa đông thay vì mùa hè.

Vì điện tích cùng dấu sẽ đẩy nhau nên electron có xu hướng di tản ra đầu cuối của vật tích điện để tránh xa nhau. Đây là nguyên nhân khiến tóc của chúng ta dựng đứng lên khi cơ thể mang tĩnh điện. Khi bạn chạm vào vật kim loại tiếp đất như ô tô, điều này cung cấp đường truyền xuống đất cho điện tích đã tích tụ trong cơ thể bạn. Sự phóng điện bất ngờ sẽ tạo ra hiện tượng giật tanh tách giữa ngón tay của bạn và cửa ô tô. Nguyên nhân của điều này là do chênh lệch điện thế cao giữa cơ thể con người và mặt đất, có thể lên đến 25.000 V.

Cách giảm tình trạng tĩnh điện vào mùa đông

Một trong những cách dễ nhất để tránh tình trạng tĩnh điện là chú ý đến trang phục mà bạn mặc và chất liệu nội thất trong nhà. Ví dụ, những đôi giày cao su có khả năng cách điện tốt sẽ khiến tĩnh điện tích tụ nhiều trong cơ thể bạn khi kết hợp với thảm bằng len hoặc ni-lông. Hãy sử dụng giày da hoặc đi tất bằng cotton thay vì tất len. Giày da còn rất hữu dụng khi đi mua sắm vì xe đẩy trong siêu thị cũng thường gây tĩnh điện.

Tương tự như vậy, áo len - trang phục "quốc dân" vào mùa đông - sẽ gây hiện tượng tĩnh điện. Vì vậy, vào mùa đông, bạn nên mặc đồ bằng cotton để tránh bị giật điện.

Trong nhà, bạn có thể áp dụng một số giải pháp để giảm hiện tượng tĩnh điện như sắm máy phun sương tạo độ ẩm. Điều này khiến không khí bớt khô, từ đó giảm nguy cơ bị giật điện tại nhà. Bạn nên giữ độ ẩm trong nhà trên 30% mặc dù 40-50% thì tốt hơn cả.

Đối với ô tô, để không bị giật điện khi chạm vào cửa, bạn nên sờ vào khung kim loại trước rồi mới ra khỏi xe. Hãy tiếp tục chạm vào khung sắt cho đến khi rời khỏi ghế hoàn toàn. Nếu quên làm điều này, bạn có thể "chữa cháy" bằng cách chạm chìa khóa xe vào cửa ô tô. 

Một cách khác để bảo vệ bản thân khỏi tĩnh điện là chạm vào xe với một đồng xu hoặc vật bằng kim loại khác sau khi ra khỏi xe. Tuy nhiên, đừng dùng khóa thông minh có chứa con chip điện tử. Sốc điện có thể làm hỏng con chip này trên khóa. Nếu đã ra khỏi xe mà không mang theo đồng xu hay vật bằng kim loại nào, bạn có thể đóng cửa bằng cách đặt tay lên kính cửa sổ vì thủy tinh dẫn điện kém hơn kim loại.

Cuối cùng, bạn nên chăm chỉ bôi kem dưỡng ẩm cho da, đặc biệt ở vùng tay. Hãy luôn nhớ bôi kem dưỡng ẩm cho da trước khi ra ngoài. Nếu định mặc quần tất hoặc đồ lụa, đừng quên bôi kem dưỡng ẩm cho chân.

Lan Quyên