Cruise Control và Adaptive Cruise Control là gì? Sử dụng Cruise Control như thế nào cho hiệu quả?

Phần lớn các dòng xe ô tô hiện đại ngày nay đã được trang bị hệ thống kiểm soát hành trình hay ga tự động (Cruise Control), trên dòng xe cao cấp sẽ có tính năng Adaptive Cruise Control, với đời xe cũ nhiều người còn muốn lắp thêm chức năng này.

Tuy nhiên, không ít người lại chưa biết Cruise Control là gì và cách sử dụng Cruise Control một cách hiệu quả. Tinxe.vn sẽ trả lời câu hỏi độc giả Lương Thúy Linh về hệ thống Cruise Control trong bài viết chi tiết dưới đây.

Hệ thống Cruise Control (CC) là gì?

Cruise Control chính là hệ thống hỗ trợ điều khiển ga tự động, có nhiệm vụ giữ chân ga thông qua điều khiển tự động góc mở bướm ga. Nếu có tính năng này thì bạn sẽ nhàn hơn, không cần đạp vào bàn đạp ga mà xe vẫn duy trì được tốc độ, giúp giảm bớt cảm giác mệt mỏi khi lái xe, nhất là trên đường trường, quốc lộ và cao tốc. 

Trên một vài dòng xe cao cấp còn được trang bị hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng Adaptive Cruise Control (ACC). Nói nôm na thì đây cũng là hệ thống kiểm soát hành trình nhưng tiên tiến và "xịn" hơn CC. ACC có khả năng duy trì tốc độ mà người lái đã cài đặt, đồng thời theo dõi tốc độ của xe phía trước, từ đó điều chỉnh tốc độ của xe nhằm đảm bảo được khoảng cách an toàn mà không cần sự can thiệp của người lái.

Ví dụ, nếu xe phía xe phía trước đột ngột giảm tốc, với CC thì bạn sẽ phải chủ động can thiệp xử lý, còn với ACC thì xe sẽ tự động điều chỉnh tốc độ để giữ khoảng cách an toàn.

Hệ thống Cruise Control chủ yếu phục vụ cho lái xe lưu thông trên đường trường. Đa phần các mẫu xe sedan hạng C trở lên đều được trang bị hệ thống này.

Ở nhiều dòng xe sang, nhà sản xuất còn nâng cấp hệ thống Cruise Control với tính năng hạn chế tốc độ (Limited). Cụ thể, khi Cruise Control được bật thì lúc xuống dốc, ô tô sẽ chủ động giảm tốc độ. Người lái cũng có thể cài đặt giới hạn tốc độ để xe chạy không quá mức cho phép.

Theo khảo sát mà Ford tiến hành với 774 người dùng xe ô tô tại Việt Nam, có đến 81% người được hỏi không biết hệ thống ga tự động Cruise Control có thể giúp tiết kiệm nhiên liệu. Trong thời buổi giá xăng dầu tăng cao như hiện nay thì tính năng này càng trở nên hữu ích hơn bao giờ hết.

Ưu điểm của hệ thống Cruise Control

• Giúp người lái nhàn hơn, giảm mệt mỏi khi chạy đường dài.
• Giúp tiết kiệm nhiên liệu cho xe rất hiệu quả.
• Giúp tài xế tránh được lỗi vi phạm tốc độ, hạn chế rủi ro va chạm với xe phía trước.

Nhược điểm của hệ thống Cruise Control

• Vì hệ thống này giúp người lái không cần thường trực dùng bàn đạp nên có thể dẫn tới tai nạn nếu thiếu kinh nghiệm đi đường dài.
• Xe có thể bị trượt nếu người lái bất ngờ hãm phanh khi chạy trong điều kiện thời tiết mưa gió, đường trơn...

Video giải thích hệ thống Cruise Control của Toyota

Cách sử dụng Cruise Control hiệu quả

Thông thường thì nút chỉnh hệ thống Cruise Control sẽ được tích hợp trên vô lăng của xe hoặc gần bảng điều khiển trung tâm. Dù tính năng này có nhiều tiện ích nhưng nếu không biết cách dùng thành thạo cũng rất dễ dẫn đến tai nạn nên bạn cần lưu ý.

Nắm rõ vị trí của Cruise Control trên xe

Để không bị lúng túng khi đi tìm, xử lý tình huống nhanh chóng, bạn cần biết rõ nút điều khiển hệ thống Cruise Control nằm ở đâu. Chúng có thể được thiết kế dạng phím bấm hoặc cần gạt và thường được tích hợp trên vô lăng hoặc nút bấm điều khiển trên mặt táp-lô, khu vực gần bảng điều khiển trung tâm - những vị trí dễ quan sát đối với người lái xe và tiện hướng tay.

Mỗi nhà sản xuất sẽ có cách bố trí cụm nút chỉnh hệ thống Cruise Control khác nhau. Tuy nhiên, thường thì cụm nút chỉnh CC được dán nhãn với các kí tự như On, Off, Cancel, Set, Res. Ở một số dòng xe còn thêm cặp nút "+", "–" để tăng hoặc giảm tốc độ của ô tô.

Nút chỉnh hệ thống Cruise Control thường được đặt trên vô lăng hoặc những vị trí tiện tay cho người lái.

Thiết lập vận tốc cho xe

Để bắt đầu cách sử dụng Cruise Control, bạn bấm vào ON hoặc nút CRUISE 1 lần, đèn báo CC sẽ được bật sáng trên bảng đồng hồ sau vô lăng. Sau khi bấm, bạn tăng ga nhẹ nhàng đến một tốc độ phù hợp. Tiếp theo, bấm vào nút Set, hệ thống sẽ bắt đầu ghi nhớ tốc độ xe đang chạy. Lúc này, bạn có thể bỏ chân ga ra mà tốc độ xe vẫn được giữ nguyên như cũ.

Trên những chặng đường dài thì sự hỗ trợ của tính năng Cruise Control càng hữu ích, không chỉ giúp bạn nhàn hơn khi lái xe mà còn giảm thiểu những vi phạm về tốc độ, cảm thấy yên tâm hơn khi đi vào đường có cảnh sát bắn tốc độ.

Lưu ý, Cruise Control duy trì vận tốc ít nhất bằng mức được cài, xe vẫn có thể chạy nhanh hơn so với vận tốc đã cài trên đồng hồ do nhiều yếu tố thực tế khác tác động (ví dụ xuống dốc, đường nghiêng,...). Do vậy, để chắc chắn không vượt quá tốc độ quy định thì bạn nên dùng chức năng Speed Limit (giới hạn tốc độ) hoặc không cài vận tốc quá sát với quy định cho phép.

Hệ thống Cruise Control giúp lái xe "nhàn" hơn, kiểm soát được tốc độ một cách chủ động.

Ngắt hệ thống Cruise Control

Nếu xe cần phải giảm tốc độ hoặc dừng lại thì bạn tắt tính năng của Cruise Control hoặc tạm dừng hệ thống. Để ngắt hệ thống Cruise Control, bạn có thể thực hiện một số cách sau, tùy vào cấu hình xe của mình:

• Nhấn chân phanh như bình thường để tạm dừng CC nếu có phương tiện đang ở ngay phía trước xe của bạn.
• Nhấn vào ly hợp ở một số xe sử dụng hộp số sàn để ngắt hệ thống Cruise Control.
• Nhấn nút Cancel để tạm dừng CC.
• Nhấn nút Off hoặc On/Off nếu đang lưu thông trên đường và muốn tắt hoàn toàn hệ thống.

Kích hoạt để khởi động lại hệ thống

Sau khi tạm dừng CC, nếu muốn kích hoạt lại, bạn thực hiện thao tác nhấn vào nút Res. Hệ thống sẽ tự động kích hoạt trở lại và xe tiếp tục chạy với tốc độ như được cài đặt trước đó.

Nhấn vào nút Res là hệ thống sẽ tự động kích hoạt trở lại và xe tiếp tục chạy với tốc độ như đã cài đặt.

Thay đổi vận tốc

Muốn giảm hoặc tăng tốc khi đang sử dụng hệ thống Cruise Control, bạn có thể sử dụng các nút bấm hoặc cần gạt với các kí hiệu Set- (giảm tốc độ) và Set+ (tăng tốc độ). Mức độ tăng và giảm tốc độ ở mỗi dòng xe sẽ khác nhau. Bạn cần lưu ý điểm này để chủ động trong quá trình lái xe.

Nếu có tình huống bất ngờ xảy ra, bạn chỉ cần đạp nhẹ chân phanh để giảm tốc độ kịp thời. Khi đó, tính năng Cruise Control sẽ tự động ngắt. Sau khi đã ổn định, bạn bật lại nút khởi động của CC là có thể tiếp tục như bình thường.

Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên sử dụng tính năng Cruise Control ở đường cao tốc hoặc nơi có mật độ người tham gia giao thông thấp để hạn chế những va chạm. Bên cạnh đó, bạn cần thiết lập đúng quy định để đảm bảo an toàn.

Bấm vào nút SET- hoặc SET+ để tăng giảm tốc độ.

Cách xử lý lỗi Cruise Control 

Trường hợp 1: Hệ thống phanh vẫn hoạt động

Nếu Cruise Control bị hỏng nhưng phanh vẫn hoạt động bình thường và ổn định, bạn chuyển cần số về N (về mo), động cơ sẽ ngắt truyền động đến hộp số, làm cho CC mất tác dụng. Sau đó, đạp phanh từ từ để xe giảm tốc, tuyệt đối không phanh gấp. 

Trường hợp 2: Xe mất phanh

Tình huống này nguy hiểm hơn, tuy nhiên bạn cần bình tĩnh và thực hiện những thao tác sau:

Đầu tiên chuyển xe về mo (số N) rồi kéo phanh tay từ từ, bạn nên kéo phanh tay nhẹ nhàng và đều tay vì nếu kéo phanh tay quá nhanh, mạnh, xe sẽ bị trượt. Trong khi kéo phanh, phải luôn giữ vô lăng

Kế đến, bạn đẩy cần số liên tục giữa hai số N và D nếu phanh tay cũng không hiệu quả. Cruise Control chỉ hoạt động ở 1 dải tốc độ cụ thể nên khi đẩy cần số liên tục sẽ giúp xe bị giảm xuống dưới tốc độ mà Cruise Control hoạt động, nhờ vậy mà vô hiệu hóa được hệ thống này.

Sau khi xe giảm tốc, bình tĩnh tấp xe vào lề và gọi cứu hộ nếu xe mất phanh. Trường hợp xe chỉ bị lỗi Cruise Control thì vẫn có thể tiếp tục di chuyển rồi mang đi sửa sau. 

Hi vọng những thông tin vừa rồi đã giúp độc giả Lương Thúy Linh giải đáp được các thắc mắc Cruise Control là gì, Adaptive Cruise Control là gì cũng như nắm được những điều hữu ích khác xoay quanh hệ thống kiểm soát hành trình này. Chúc bạn có những chuyến đi an toàn và thoải mái hơn khi sử dụng hệ thống Cruise Control!