Xe bị "trượt nước" (Hydroplaning): Nguyên nhân và cách phòng tránh

Lái xe trời mưa có thể là nỗi ám ảnh của không ít tài xế. Không những làm giảm tầm nhìn, trời mưa còn khiến đường trơn trượt, dẫn đến nguy cơ mất an toàn. Nếu không cẩn thận, xe của bạn có thể bị hiện tượng "trượt nước" khi trời mưa, gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.

Trượt nước là hiện tượng khá nguy hiểm, có thể gây mất an toàn giao thông

Vậy xe bị trượt nước là như thế nào? Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này là gì và cách phòng tránh ra sao? Hãy cùng tìm hiểu tất cả những điều này qua bài viết dưới đây của chúng tôi.

Hiện tượng xe bị trượt nước là gì?

"Trượt nước" (Hydroplaning hay Aquaplaning) là hiện tượng xảy ra khi nước ngăn lốp xe ô tô tiếp xúc với mặt đường. Nói cách khác, bánh xe sẽ không còn ma sát với mặt đường khiến xe bị đẩy về phía trước theo lực quán tính. Dù chỉ diễn ra trong vài giây ngắn ngủi nhưng hiện tượng này có thể khiến người lái mất kiểm soát, dẫn đến tai nạn.

Hãy tưởng tượng rãnh trên lốp xe giống như cống thoát nước thu nhỏ. Rãnh này có tác dụng bơm nước ra khỏi bề mặt tiếp xúc của lốp với tốc độ nhanh bất ngờ. Theo ước tính của hãng lốp Continental, khi xe chạy ở vận tốc 50 dặm/h (khoảng 80 km/h), lốp mới có thể phân tán trung bình gần 30 lít nước mỗi giây. Con số này quả thực là rất lớn với phần rãnh nhỏ bé trên lốp ô tô.

Khi lốp không thể phân tán nước đủ nhanh, bề mặt tiếp xúc của lốp sẽ bắt đầu lướt trên mặt nước chứ không phải mặt đường, tương tự ván trượt lướt trên mặt hồ. Đây là lúc hiện tượng trượt nước xảy ra.

Bạn đã bao giờ lái ô tô vào một vũng nước lớn và sâu hơn ước tính chưa? Vào thời điểm đó, bạn sẽ có cảm giác vô lăng bỗng nhẹ bẫng trong tay. Cảm giác mất phản hồi vô lăng bất ngờ đó cũng giống với lúc xe bị trượt nước.

Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng chống trượt nước của lốp xe

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng chống lại hiện tượng trượt nước của lốp xe. Trong đó, độ sâu của rãnh lốp là yếu tố quan trọng nhất. Rãnh càng sâu thì lốp càng có khả năng phân tán nhiều nước hơn khỏi bề mặt tiếp xúc với mặt đường.

Theo công ty chuyên phân phối lốp Tire Rack, phần lớn lốp mới đều có độ sâu rãnh lốp khoảng 8,7 mm. Khi lốp mòn thì độ sâu rãnh lốp cũng giảm theo và nguy cơ xe bị trượt nước tăng lên. Độ sâu của rãnh lốp phải trên 1,6 mm mới có thể đảm bảo an toàn cho người dùng. Khi độ sâu của rãnh lốp thấp hơn con số 1,6 mm thì đã đến lúc bạn cần thay lốp mới cho xe.

Độ sâu của rãnh lốp ô tô không được thấp hơn 1,6 mm

Không khó để nhận ra một chiếc lốp mòn và cần phải thay mới. Đó là lúc lốp gần như không còn rãnh lốp hoặc hiện rõ thanh đo độ mòn gai lốp (thường nằm vuông góc với rãnh lốp). Ngoài ra, lốp ô tô thường mòn không đều nhau nên người lái nên kiểm tra tất cả 4 lốp. Đừng quên thường xuyên đảo lốp để đảm bảo lốp mòn đều nhau.

Thanh đo độ mòn gai lốp

Cách giảm thiểu nguy cơ xe bị trượt nước

Có 2 điều bạn có thể làm để hạn chế nguy cơ xe bị trượt nước, đó là bơm lốp xe theo đúng áp suất khuyến nghị của hãng và giữ tốc độ phù hợp với điều kiện mặt đường ướt.

Bơm lốp đúng áp suất tiêu chuẩn

Lốp non hơi sẽ khiến xe của bạn dễ bị trượt nước hơn. Khi áp suất lốp ở dưới mức tiêu chuẩn, lực ép lốp xuống mặt đường cũng thấp hơn. Điều này khiến lốp tiếp xúc với mặt đường ít hơn so với lúc được bơm đúng áp suất và tăng nguy cơ xe bị trượt nước.

Có thể lấy ví dụ cụ thể để thấy được điều này. Ví dụ, áp suất tiêu chuẩn của xe là 40 psi. Nếu áp suất lốp là 25 psi, xe có thể bị trượt nước ngay từ vận tốc 45 dặm/h (khoảng 72 km/h). Nếu áp suất lốp là 30 psi, xe có nguy cơ bị trượt nước ở vận tốc từ 49 dặm/h (79 km/h). Nếu áp suất lốp đạt 35 psi, xe có thể bị trượt nước ở vận tốc 53 dặm/h (85 km/h). Nếu được bơm đúng áp suất 40 psi, xe phải đạt đến vận tốc 57 dặm/h (91 km/h) thì mới có nguy cơ bị trượt nước.

Trong khi đó, lốp bơm quá căng lại giảm khả năng bám đường trong mọi trường hợp. Khi bạn bơm lốp với áp suất cao hơn mức tiêu chuẩn, bề mặt tiếp xúc với mặt đường của lốp sẽ bị thu nhỏ lại, kéo theo độ bám đường giảm xuống. Ngoài ra, lốp bơm quá căng cũng trở nên cứng hơn, ảnh hưởng đến cảm giác êm ái và khả năng kiểm soát xe của người lái.

Do đó, để giảm nguy cơ xe bị trượt nước, hãy bơm lốp theo đúng áp suất khuyến nghị của hãng.

Giảm tốc độ

Như đã nhắc ở trên, khi xe chạy ở tốc độ cao, bạn sẽ khiến lốp phải tăng tốc độ phân tán nước. Nếu vượt quá khả năng phân tán nước của lốp, xe sẽ bị trượt nước. Tất nhiên, điều này không áp dụng cho xe đua Công thức 1 vốn dùng lốp có thể phân tán 64 lít nước/giây ngay cả khi chạy ở tốc độ 3 con số.

Xe chạy với tốc độ càng cao thì càng có nguy cơ bị trượt nước

Vì vậy, khi trời mưa, hãy giảm tốc độ của xe. Nếu được thì hãy tránh xa những vũng nước đọng trên mặt đường. Việc làm này sẽ giảm bớt nguy cơ xe bị trượt nước hoặc giảm thiểu thương vong nếu có tai nạn xảy ra.

Quan sát kỹ đường phía trước

Điều kiện mặt đường cũng sẽ tác động đến việc xe bị trượt nước hay không. Những con đường trải nhựa hiện đại thường được thiết kế dốc dần về phía lề đường để thoát nước. Tuy nhiên, không phải con đường nào cũng được như thế. Nói cách khác, để hạn chế xe bị trượt nước, hãy chú ý quan sát đường phía trước.

Cũng cần lưu ý là lái xe ra đường ngay sau trận mưa rào có thể tiềm ẩn nguy hiểm. Lúc này, dầu trong nhựa đường có thể đọng trên mặt đường và gây mất an toàn.

Không dùng hệ thống kiểm soát hành trình Cruise Control

Khi lái xe trong trời mưa, bạn nên tắt hệ thống kiểm soát hành trình Cruise Control của xe. Nguyên nhân là bởi khi trời mưa, bạn cần liên tục điều chỉnh tốc độ của xe.

>>> Xem thêm: Khi nào nên dùng hệ thống kiểm soát hành trình Cruise Control và khi nào không?

Nên làm gì khi xe bị trượt nước?

Nếu không tránh được hiện tượng trượt nước thì bạn phải làm thế nào? Điều quan trọng nhất lúc này là phải thật bình tĩnh để kiểm soát lại tay lái và tránh hoặc giảm thiểu hậu quả càng nhiều càng tốt. Dù xe bị trượt nước trên đường thẳng hay tại khúc cua, bạn vẫn có thể đảm bảo an toàn cho bản thân nếu làm đúng các bước sau đây.

Đầu tiên, ngay khi thấy xe có dấu hiệu bị trượt nước, ví dụ như vô lăng bỗng dưng nhẹ bẫng, hãy nhả chân ga và cố gắng đánh lái từ từ theo hướng mà bạn muốn. Đánh lái nhanh hoặc đạp phanh gấp sẽ khiến xe của bạn bị trượt. Thay vào đó, hãy rà phanh từ từ trong lúc đánh lái nếu xe của bạn có trang bị hệ thống chống bó cứng phanh ABS. Nếu đánh lái từ từ mà chẳng có hiệu quả thì không làm như thế nữa mà chờ lốp trước bám đường trở lại. Tất cả những điều này sẽ xảy ra trong thời gian tính bằng giây nên đừng đánh lái một cách hoảng loạn vì chỉ khiến mọi chuyện thêm tồi tệ.

Khi tốc độ giảm xuống, lốp xe sẽ nhanh chóng bám đường trở lại. Lúc này, việc bạn cần làm là tiếp tục giảm tốc và đưa xe đến chỗ an toàn.