Ở thị trường cuồng ô tô điện nhất thế giới, động cơ xăng lại trở thành công cụ quảng cáo để trấn an khách hàng

Bước vào bất kỳ showroom xe năng lượng mới (NEV) nào ở Trung Quốc trong năm 2026, rất có thể bạn sẽ nghe thấy một lời chào bán khá kỳ lạ: “Chiếc xe này chạy thuần điện hơn 400 km, nhưng đừng lo, vẫn có động cơ xăng”. Sau đó, nhân viên bán hàng sẽ giải thích rằng động cơ này không truyền động tới bánh xe mà chỉ đóng vai trò máy phát điện cho pin. Khi các mẫu xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (EREV) ngày càng được trang bị bộ pin lớn hơn, tranh cãi xung quanh loại xe này cũng gia tăng.

Xe EREV không phải khái niệm mới lạ tại Trung Quốc. Li Auto là hãng đã phổ cập hóa dòng xe này vào đầu những năm 2020. Sau đó, hàng loạt mẫu xe khác xuất hiện như BYD Yangwang U8, Freelander 8, Aito M8, Deepal S07 EREV, Avatr 07 EREV, Voyah Free và Xpeng Mona L03 EREV. Các hãng xe toàn cầu cũng đang thử nghiệm công nghệ này với những mẫu như Jeep Grand Wagoneer REEV, Mazda EZ-6 EREV, Volkswagen ID. Era 9X, Xiaomi Skynomad và Nissan NX8 EREV.

EREV hay còn được gọi là hệ truyền động hybrid sạc điện (PHEV) nối tiếp vốn sử dụng động cơ đốt trong chỉ để cung cấp điện cho pin hoặc hỗ trợ mô-tơ điện. Để tránh nhầm lẫn, khi nhắc đến xe hybrid sạc điện, người ta thường muốn nói tới PHEV song song. Đây là loại xe hybrid cắm sạc phổ biến hiện nay, trong đó động cơ xăng được kết nối với hệ truyền động và có thể trực tiếp dẫn động cho bánh xe.

Năm 2025 chứng kiến làn sóng xe EREV tại Trung Quốc với pin có dung lượng khoảng 60 kWh và phạm vi chạy thuần điện 400 km theo tiêu chuẩn CLTC. Sang năm 2026, xe EREV bắt đầu vượt cả nhiều xe thuần điện cao cấp về dung lượng pin. Aito M9 EREV mới có pin 75,4 kWh, cho phạm vi chạy thuần điện 422 km CLTC. Leapmotor D19 EREV dùng pin 80,3 kWh, cho phép xe chạy được 500 km sau khi sạc đầy pin. Trong khi đó, Xiaomi Skynomad N70 vừa ra mắt sở hữu pin 76 kWh với phạm vi hoạt động thuần điện 505 km theo tiêu chuẩn CLTC.

Với phần lớn chủ xe EREV, động cơ xăng sẽ nằm im dưới nắp ca-pô suốt nhiều tháng mà không tiêu thụ một giọt nhiên liệu nào. Tại Trung Quốc, động cơ xăng đóng vai trò mở rộng phạm vi hoạt động cho xe EREV đang dần chuyển từ một bộ phận kỹ thuật thành một yếu tố tâm lý, một “công cụ quảng cáo” nhằm xoa dịu nỗi lo hết pin của khách hàng hơn là để tạo ra chuyển động cơ học.

Ở thị trường cuồng ô tô điện nhất thế giới, động cơ xăng lại trở thành công cụ quảng cáo để trấn an khách hàng.

Theo khảo sát được Donews dẫn lại, hơn 90% chủ xe sử dụng xe EREV như ô tô thuần điện và 70% chỉ đổ xăng chưa đến 1 lần trong 6 tháng. Điều này đặt ra thách thức cho động cơ đốt trong vốn không được thiết kế để hoạt động quá ít như vậy. Đáng chú ý, đây là số liệu của năm ngoái khi pin trên xe EREV nhỏ hơn đáng kể so với hiện nay.

Với bộ pin quá lớn, nhiều chuyên gia bắt đầu nghi ngờ sự cần thiết của động cơ xăng: liệu có cần một cỗ máy tăng áp 1.5L khi xe đã có pin 80 kWh? Một số báo cáo cho rằng động cơ mở rộng phạm vi hoạt động chẳng khác nào một “liều thuốc an thần” đắt đỏ được gắn kèm trên xe.

Vậy tại sao các hãng xe vẫn tiếp tục gắn thêm một “máy phát điện đốt trong” mà phần lớn khách hàng không cần? Theo DoNews, thị trường Trung Quốc đang bước vào “cuộc chạy đua dung lượng pin” và biến nó thành một “trò chơi con số” trong chiến lược quảng bá. Trong bối cảnh xe thuần điện vẫn gây ra nỗi lo về phạm vi hoạt động, cộng với mạng lưới trạm sạc đôi khi chưa ổn định và tình trạng suy giảm phạm vi di chuyển vào mùa đông ở miền bắc Trung Quốc, động cơ xăng đóng vai trò như một “tấm chăn an toàn”. Ngay cả những khách hàng hiểu rõ rằng họ sẽ không bao giờ lái 1.000 km trong một ngày vẫn cảm thấy bất an khi nghĩ đến khả năng bị mắc kẹt giữa đường. “Khách hàng muốn cảm giác yên tâm, dù điều đó có phần phi lý", một lãnh đạo của Li Auto từng thẳng thắn thừa nhận.

Vì vậy, động cơ xăng vẫn ở lại, nhưng vai trò đã thay đổi. Các hãng xe không còn bán động cơ xăng như một bộ phận truyền động cần thiết, mà như một “người bảo vệ thầm lặng”, một hợp đồng bảo hiểm cho chuyến đi đường dài duy nhất trong năm. TMTpost cho biết nhiều thương hiệu đã chủ động tái định vị bộ mở rộng phạm vi hoạt động thành một tính năng “không phải đánh đổi”, dù biết rằng chiếc xe sẽ được sạc như xe thuần điện tới 90% thời gian. Động cơ giờ đây gần như là một chi tiết trấn an mang tính trang trí, tồn tại để chốt đơn hàng chứ không phải để quay trục khuỷu.

Tuy nhiên, không phải ai trong ngành cũng im lặng trước sự phi lý này. Một lãnh đạo cấp cao của Volkswagen từng công khai chỉ trích ý tưởng về xe EREV dùng pin dung lượng lớn. Vị này cho rằng nếu xe có thể chạy thuần điện 400 km thì động cơ xăng là thừa thãi và người dùng nên mua ô tô điện chạy pin (BEV). Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng vị lãnh đạo của Volkswagen đang nói về thị trường châu Âu.

Quan điểm trên còn được nhấn mạnh hơn bởi ông Deng Chenghao, CEO của hãng Deepal Auto. Ông cho rằng bộ mở rộng phạm vi hoạt động trên xe EREV có quãng đường chạy thuần điện từ 400-500 km là vô nghĩa. “Đến mức đó thì động cơ trở nên vô dụng”, ông Deng lên tiếng. Theo vị CEO này, khách hàng sẽ được phục vụ tốt hơn bởi một chiếc xe thuần điện với pin nhỏ hơn và giá rẻ hơn thay vì phải kéo theo một động cơ “chết”.

Tất nhiên, không thể chống lại tâm lý thị trường dù có phi lý đến đâu. Volkswagen đã ra mắt mẫu xe EREV đầu tiên tại Trung Quốc vào tháng 3 năm nay, đó là ID. Era 9X. Có tin đồn cho rằng xe có thể được đưa sang châu Âu trong tương lai. Hiện Volkswagen ID. Era 9X cũng đã được mở cọc ở Việt Nam và dự kiến ra mắt vào tháng 10 năm nay với giá dưới 3 tỷ đồng. Đây sẽ là mẫu xe EREV đầu tiên ra mắt tại thị trường Việt Nam. Đồng thời, Việt Nam cũng là thị trường quốc tế đầu tiên đón nhận Volkswagen ID. Era 9X.

Volkswagen ID. Era 9X là mẫu xe EREV đầu tiên ra mắt thị trường Việt Nam.

Động cơ xăng giờ giống như chiếc áo phao treo trên tường của một công viên nước mà chẳng ai thực sự xuống bơi. Tuy nhiên, chỉ cần nhìn thấy nó ở đó, gọn gàng và sẵn sàng được sử dụng, người ta vẫn cảm thấy đủ an tâm để mua vé vào công viên và tận hưởng mọi trò chơi khác.

Tại Trung Quốc, xe EREV đã đóng vai trò quan trọng, thậm chí thiết yếu đối với một số khách hàng trong quá trình chuyển đổi từ xe động cơ đốt trong sang ô tô thuần điện. Vai trò này có thể sẽ dừng lại ở giai đoạn chuyển tiếp. Khi hạ tầng sạc đủ dày đặc và những bất cập của một khối động cơ ít được sử dụng ngày càng rõ ràng, sẽ không còn nhiều lý do để duy trì xe EREV. Tuy nhiên, ở những thị trường mà xe điện chưa đạt đến điểm bùng phát, đây vẫn có thể là một công nghệ quan trọng cho quá trình chuyển đổi.