Nếu muốn hạn chế chấn thương vùng cổ khi tai nạn xảy ra, hãy chọn 4 mẫu SUV cỡ nhỏ này

Viện Bảo hiểm An toàn Đường bộ Mỹ (IIHS) vừa công bố bài thử nghiệm mới về chấn thương vùng cổ do va chạm từ phía sau (whiplash). Mục đích của bài thử nghiệm này là nhằm đánh giá mức độ hiệu quả của các mẫu xe trong việc bảo vệ vùng đầu và cổ của người ngồi. Kết quả ban đầu cho thấy chỉ 4 trong tổng số 18 xe được thử nghiệm đạt mức “Tốt”. Con số này cho thấy các hãng xe vẫn còn nhiều việc phải làm để hạn chế dạng chấn thương phổ biến này.

Bài thử nghiệm mới của IIHS mô phỏng va chạm từ phía sau ở tốc độ 32 km/h và 48 km/h. Các nhà nghiên cứu sẽ đánh giá nhiều yếu tố, gồm: khả năng hấp thụ lực va chạm của ghế; mức độ đầu hình nộm bị ngửa hoặc gập quá mức có thể gây chấn thương; thời gian để đầu hình nộm chạm vào tựa đầu; và gia tốc tác động lên đốt sống trên cùng của cột sống cổ.

Theo IIHS, căng giãn và bong gân cổ do va chạm từ phía sau vẫn là dạng chấn thương phổ biến nhất liên quan đến tai nạn giao thông tại Mỹ. Dù sẽ tiếp tục mở rộng thử nghiệm với nhiều mẫu xe khác, đợt đánh giá đầu tiên của IIHS chỉ tập trung vào 18 mẫu SUV cỡ nhỏ bán chạy ở thị trường Mỹ.

Những mẫu SUV cỡ nhỏ bảo vệ cổ tốt nhất và kém nhất

Các mẫu xe đạt điểm “Tốt” trong bài thử nghiệm phòng tránh chấn thương vùng cổ gồm:

• Audi Q3 2025
• Hyundai Ioniq 5 2025-2026
• Subaru Forester 2025-2026
• Toyota RAV4 2025

IIHS cho biết, ở những mẫu xe này, ghế ngồi và tựa đầu giữ cho đầu cũng như cột sống thẳng hàng, đầu không di chuyển quá nhiều so với cột sống đồng thời cột sống cổ (7 đốt sống trên cùng) vẫn duy trì được độ cong tự nhiên.

Nếu muốn hạn chế chấn thương vùng cổ khi tai nạn xảy ra, hãy chọn 4 mẫu SUV cỡ nhỏ kể trên.

“Chúng tôi vẫn chưa hiểu hoàn toàn cơ chế gây ra chấn thương do va chạm từ phía sau”, bà Marcy Edwards, kỹ sư nghiên cứu cấp cao của IIHS kiêm người phát triển bài thử nghiệm mới, cho biết. “Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu khiến chúng tôi tin rằng việc giảm các chuyển động và áp lực kiểu này sẽ giúp hạn chế đáng kể chấn thương vùng cổ trong thực tế”.

Các mẫu xe đạt mức “Chấp nhận được” gồm: Buick Encore GX 2025-2026, Chevrolet Equinox 2025-2026, Honda CR-V 2024-2025, Jeep Compass 2025-2026, Kia Sportage 2025-2026, Mercedes-Benz GLB 2025, Mitsubishi Outlander 2025-2026, Volkswagen Taos 2025-2026 và Volvo XC40 2025-2026.

Hai mẫu xe nhận mức “Trung bình” là BMW X1 2025 và Nissan Rogue 2025-2026. Trong khi đó, 3 mẫu xe bị đánh giá thấp nhất với mức “Kém” gồm: Ford Bronco Sport 2025-2026, Hyundai Tucson 2025-2026 và Mazda CX-50 2025-2026.

Ở những xe có điểm thấp, đầu hình nộm di chuyển rất nhiều so với cột sống, các đốt sống cổ bị kéo giãn và duỗi thẳng trong quá trình va chạm. Chẳng hạn, tựa đầu của Hyundai Tucson đẩy cằm hình nộm ép xuống ngực, trong khi Mazda CX-50 cho phép đầu trượt ra sau và hướng lên trên. Riêng Ford Bronco Sport cho thấy khả năng nâng đỡ đầu và cột sống đặc biệt kém, đồng thời mất nhiều thời gian để đầu hình nộm chạm vào tựa đầu.

“Các cơ cổ bị kéo căng rồi bật ngược lại trong thời gian rất ngắn khi xảy ra va chạm có thể dẫn đến chấn thương vùng cổ quen thuộc”, bà Emily A. Thomas, PhD, Phó giám đốc mảng an toàn ô tô của Consumer Reports, nhận định. “Tùy mức độ nghiêm trọng, chấn thương này có thể gây đau mạn tính”.

Theo bà Thomas, các hãng xe nhiều khả năng sẽ phải tính đến bài thử nghiệm mới này khi thiết kế lại sản phẩm trong tương lai. “IIHS luôn liên tục siết chặt các bài thử nghiệm để phản ánh sát hơn thực tế chấn thương và tử vong ngoài đời. Điều đó buộc các hãng xe phải phát triển những mẫu xe ngày càng an toàn hơn nếu muốn đạt điểm cao”.

Thực tế, bài thử nghiệm mới đã thay thế phương pháp cũ kém khắt khe hơn vốn bị IIHS ngừng áp dụng từ năm 2022 sau khi hầu hết các xe đều dễ dàng đạt điểm cao. Thử nghiệm mới sử dụng hình nộm đại diện cho nam giới trưởng thành với hình thể trung bình, được thiết kế riêng để đo lực tác động từ va chạm phía sau. Trong quá trình thử nghiệm, hình nộm được đặt trên ghế xe gắn với một thiết bị mô phỏng chuyển động, giúp tái tạo chính xác lực va chạm mà không cần phá hủy xe thật.

Hình nộm được dùng trong thử nghiệm mới của IIHS.

Dù lái bất kỳ loại xe nào, các chuyên gia của Consumer Reports cũng khuyến cáo người dùng nên điều chỉnh tựa đầu đúng cách để giảm nguy cơ chấn thương cổ. Cụ thể, đỉnh tựa đầu nên cao ít nhất ngang với đỉnh tai và người ngồi cần ngồi thẳng lưng, tựa sát vào ghế, giữ khoảng cách giữa đầu và tựa đầu càng hẹp càng tốt.