Ô tô điện có thể bốc cháy vì nguyên nhân ít ai ngờ này

Một lượng nhỏ những chiếc ô tô điện ở bang Florida, Mỹ, đã bốc cháy trong quá trình bị ngâm nước sau khi cơn bão Ian càn quét qua đây. Những vụ cháy này đã phần nào nâng cao nhận thức về một vấn đề an toàn trước đây ít được biết đến cho hàng triệu người dân Mỹ đã hoặc sẽ mua ô tô điện. Ngoài ra, những vụ cháy này còn "làm nóng" cả giới chính trị gia khi một số nhà làm luật thuộc Đảng Cộng hòa của bang Florida kêu gọi phải tăng cường giám sát bắt buộc đối với ô tô điện.

Ô tô điện có thể bốc cháy vì nguyên nhân ít ai ngờ

Theo các chuyên gia, tất cả những chiếc ô tô sử dụng nguồn điện tập trung, dù là xe xăng, dầu hay điện, đều dễ cháy. Dữ liệu của công ty bảo hiểm AutoInsuranceEZ cho thấy trong 100.000 chiếc ô tô điện, chỉ có khoảng 25 vụ cháy mỗi năm trong khi con số tương ứng của xe xăng là 1.530 vụ. Tuy nhiên, xe xăng thường bốc cháy vì rò rỉ nhiên liệu hoặc tai nạn.

Điều gì xảy ra với những chiếc ô tô điện bị ngập nước?

Cơn bão Ian đã càn quét qua một số bang của nước Mỹ vào ngày 28/9/2022 khiến 118 người thiệt mạng ở bang Florida, 4 người ở bang Bắc Carolina và 1 người ở bang Virginia. Ngoài ra, cơn bão này còn gây thiệt hại hơn 50 tỷ USD và gây ngập trên diện rộng. Nước lũ do cơn bão Ian gây ra đã khiến ít nhất 11 chiếc ô tô điện bốc cháy.

Nguyên nhân của những vụ cháy ô tô điện này được cho là do đoản mạch. Cụ thể hơn, pin của những chiếc ô tô điện bị ngập trong nước mặn hoặc bị tác động vật lý đã bị đoản mạch.

Rất may, không có thương vong về người trong những vụ cháy ô tô điện này. Tuy nhiên, một chiếc ô tô điện tại đảo Sanibel sau khi bốc cháy đã làm hư hỏng 2 ngôi nhà.

Nguy cơ ô tô điện bị ngập nước và bốc cháy đã được các chuyên gia phát hiện từ năm 2012 trong cơn bão Sandy. Tuy nhiên, sau cơn bão Ian, vấn đề này lại một lần nữa được đưa ra.

"Đây thực sự là lần đầu tiên chúng ta chứng kiến khu vực có nhiều ô tô điện bị ngập", ông Jon Linkov đến từ tạp chí Consumer Reports cho biết. Được biết, Florida hiện là bang tập trung nhiều ô tô điện thứ 2 tại Mỹ, chỉ sau California.

Người Mỹ đã có hơn 100 năm để quen với những vấn đề an toàn mà xe xăng có thể gây ra. Đến nay, người Mỹ lại phải đối mặt với vấn đề an toàn của những chiếc ô tô điện. "Xe điện tiềm ẩn những nguy hiểm riêng", ông Thomas Barth, trưởng phòng nghiên cứu đặc biệt về an toàn đường bộ của Ban An toàn Giao thông Mỹ, phát biểu.

Vì sao ô tô điện bị ngập nước lại cháy?

Nếu pin của ô tô điện bị hư hỏng do va chạm hoặc nước xâm nhập từ cơn lũ, hiện tượng đoản mạch có thể xảy ra. Điều này khiến các viên pin giải phóng năng lượng và tăng nhiệt, dẫn đến tình trạng "thoát nhiệt" (thermal runaway). Khi tình trạng thoát nhiệt diễn ra, nhiệt từ một viên pin sẽ lan dần sang những viên pin khác, gây cháy xe.

Sơ đồ minh họa quá trình thoát nhiệt của pin ô tô điện

Trong một vài trường hợp khi ô tô điện bị ngâm trong nước, chất gây ô nhiễm hoặc muối có thể khiến pin bị chập điện, nhất là sau khi nước rút. Nững chuyển động của ô tô điện hoặc pin bị hư hỏng, ví dụ như khi xe đang được đưa cứu hộ, cũng có nguy cơ gây ra đoản mạch.

Nhiệt sinh ra do cháy, tình trạng thoát nhiệt của viên pin bên cạnh hay đoản mạch có thể nung chảy màng chắn dạng xốp giữa cực âm và cực dương của một viên pin. Điều này khiến viên pin đó tiếp tục bị thoát nhiệt và tạo ra khí dễ cháy. Hậu quả là cả cụm pin có thể bốc cháy. "Nhiệt có thể truyền sang viên pin bên cạnh và trở thành phản ứng dây chuyền", ông Barth giải thích.

Nên làm gì với ô tô điện bị ngập nước?

Vài tiếng hoặc vài ngày sau khi nước rút đi, một chiếc ô tô điện có thể bị thoát nhiệt. Do đó, người dùng không nên đỗ ô tô điện bị ngập nước bên trong hoặc ngay cạnh nhà, tòa nhà. Người dùng cũng không nên tiếp tục lái những chiếc ô tô điện này mà phải gọi xe cứu hộ, đưa chúng đi cách xa nhà hoặc tòa nhà ít nhất 4,6 m. Các chuyên gia khuyên rằng dù là ô tô điện hay xe xăng, dầu bị ngập nước thì bạn cũng không nên sử dụng trước khi chúng được kiểm tra bởi người có chuyên môn.

Ô tô điện bị cháy có khó dập lửa không?

So với xe xăng, dầu truyền thống, ô tô điện bị cháy khó dập hơn đồng thời đòi hỏi lính cứu hỏa phải có những kỹ thuật riêng. Khi ô tô điện ra đời, lực lượng cứu hỏa tại Mỹ cũng bắt đầu được huấn luyện cách đối phó với pin của ô tô điện cháy.

Sự khác biệt lớn nhất so với xe xăng, dầu là không thể dập lửa cho ô tô điện bằng bọt cứu hỏa thông thường. Thay vào đó, lính cứu hỏa phải làm nguội pin của ô tô điện để ngăn vụ cháy và tình trạng thoát nhiệt.

Lính cứu hỏa đã phải dìm chiếc Tesla Model S này trong hố nước để làm nguội pin

"Pin lithium-ion tạo ra lượng nhiệt và oxy riêng", ông Andrew Klock, giám đốc sản phẩm và phát triển của Hiệp hội Cứu hỏa Mỹ, cho biết. Để dập lửa cho ô tô điện, lính cứu hỏa sẽ phải xịt nước vào cụm pin để làm nguội bộ phận này.

Phần lớn pin của ô tô điện đều nằm bên dưới gầm xe, do đó xịt nước lên thân xe hay khoang động cơ không có tác dụng. "Bạn cần phải xịt nước bên dưới gầm xe", ông Knock giải thích thêm.

Sạc pin cho ô tô điện ở nơi ngập nước có an toàn không?

Nếu xe không bị ngập nước thì bạn vẫn có thể sạc bình thường. Nếu trạm sạc bị ngập thì bạn không nên sử dụng. Bản thân trạm sạc cũng sẽ không hoạt động nếu bị ngập. Nguyên nhân là bởi các trạm sạc xe điện có cơ chế an toàn để tự động ngắt hoạt động khi bị ngập.