Hộp số ô tô có vai trò gì? Tìm hiểu các loại hộp số ô tô phổ biến hiện nay

Hộp số ô tô có vai trò gì?

Hộp số là bộ phận trong hệ thống truyền động của ô tô, có vai trò thay đổi tỷ số truyền của động cơ và các dẫn động phù hợp với chế độ vận hành của xe. Hộp số ô tô có nhiệm vụ điều chỉnh tăng/giảm tốc độ của động cơ thông qua các bánh răng và tạo ra mô-men xoắn truyền động tới các bánh xe, đảm bảo động cơ hoạt động ở vòng tua máy lý tưởng nhất để xe chạy ổn định, mượt mà.

Hộp số ô tô đóng vai trò quan trọng trong hệ thống truyền động của xe.

Các loại hộp số ô tô sử dụng phổ biến hiện nay

Hiện nay, ô tô trên thị trường sử dụng phổ biến 4 loại hộp số, bao gồm: hộp số sàn, hộp số tự động, hộp số tự động biến thiên vô cấp và hộp số ly hợp kép. Dưới đây, Tinxe sẽ chia sẻ một số ưu nhược điểm của 4 loại hộp số ô tô này để người dùng xe có thể tham khảo.

Hộp số sàn (Manual Transmission)

Hộp số sàn có tuổi đời lâu nhất so với 3 hộp số ô tô còn lại. Hộp số sàn hoạt động nhờ ly hợp ma sát có dạng đĩa để ngắt hoặc kết nối chuyển động của động cơ xuống hộp số và người lái sẽ điều khiển ly hợp này thông qua bàn đạp (chân côn).

Hộp số sàn có cấu tạo đơn giản và độ bền cao.

Về cấu tạo, hộp số sàn bao gồm các trục sơ cấp, trục thứ cấp và trục trung gian. Trên các trục này sẽ có các bánh răng cố định, khi chúng ma sát với nhau sẽ tạo thành tỷ số truyền ứng với từng cấp số, chế độ lái của xe. Nếu muốn chuyển số, người lái đạp chân côn đồng thời thao tác cần số để các bánh răng tạo tỷ số truyền tương ứng.

Hộp số sàn có ưu điểm là cấu tạo đơn giản, giá thành thấp và có độ bền cao, cũng rất thuận lợi cho việc chăm sóc, bảo dưỡng. Ngoài ra, loại hộp số này còn được đánh giá cao ở khả năng tiết kiệm nhiên liệu, đặc biệt mang đến cảm giác lái chân thật và kiểm soát tốt trong nhiều trường hợp.

Tuy nhiên, việc liên tục phải tập trung để thao tác chuyển số và rà côn thật sự khiến cho nhiều tài xế cảm thấy mệt mỏi, thậm chí là áp lực đối với cánh tài mới còn non kinh nghiệm. Đặc biệt, khi lưu thông trong điều kiện tắc đường, việc phải thực hiện quá nhiều thao tác còn gây cảm giác khó chịu cho tài xế. Ngoài ra, việc phải thường xuyên rà côn cũng khiến cho bác tài gặp phải vấn đề đau nhức xương khớp chân.

Hộp số tự động (Automatic Transmission)

Hiện nay, nếu xét về độ phổ biến, hộp số tự động được trang bị cho nhiều dòng xe hơn hộp số sàn. Khác với hộp số sàn sử dụng bộ ly hợp, hộp số tự động ngắt hoặc kết nối chuyển động của động cơ thông qua bộ biến mô thủy lực. Dựa vào điều kiện vận hành của xe, máy tính sẽ điều chỉnh tự động tỷ số truyền thích hợp để sang số.

Hộp số tự động sang số mượt, mang lại cảm giác lái nhẹ nhàng.

Ưu điểm của hộp số tự động là mang đến cảm giác lái dễ chịu, thoải mái cho bác tài, đặc biệt là các tài mới. Nếu phải di chuyển trong nội đô đông đúc, so với hộp số sàn, hộp số tự động giúp người lái tự tin và cảm thấy không quá bị áp lực khi điều khiển phương tiện.

Tuy nhiên, hộp số tự động có nhược điểm là giá thành cao, chi phí cho việc chăm sóc bảo dưỡng cũng như thay thế không hề thấp do có cấu tạo phức tạp. Đồng thời, mức tiêu hao nhiên liệu của hộp số tự động cũng nhiều hơn so với hộp số số sàn truyền thống. Nhận biết được nhược điểm này, những năm trở lại đây, các hãng sản xuất đã cải tiến công nghệ, cụ thể là tăng số lượng cấp số của hộp số tự động, giúp tiết kiệm nhiên liệu hơn.

Hộp số tự động biến thiên vô cấp CVT (Continuous Variable Transmission)

Nhằm mang đến trải nghiệm lái thoải mái cho người dùng nhưng lại không thông qua cấp số, các hãng sản xuất đã chế tạo ra hộp số tự động biến thiên vô cấp CVT. Cụ thể, hộp số CVT sử dụng 2 pulley kết nối qua dây đai có thể thay đổi đường kính, từ đó điều chỉnh tỷ số truyền nhằm giúp xe chạy êm ái và linh hoạt hơn.

Hộp số tự CVT được đánh giá tốt về khả năng tiết kiệm nhiên liệu.

Theo các chuyên gia tư vấn kỹ thuật ô tô, hộp số CVT sở hữu các ưu điểm tương tự như hộp số tự động nhưng khả năng tiết kiệm nhiên liệu lại tốt hơn nhờ có cấu tạo đơn giản và trọng lượng nhẹ. Cùng với đó, hộp số CVT cũng giúp tài xế cảm nhận được cảm giác lái êm mượt do không phải sang số.

Hạn chế của hộp số CVT là động cơ phát ra tiếng ồn khi xe tăng tốc hoặc khi di chuyển ở tốc độ cao. Ngoài ra, chi phí để bảo dưỡng, sửa chữa thay thế hộp số CVT cũng không thấp. Đáng chú ý, do khả năng chịu tải của dây đai trong hộp số CVT không cao nên thường thì loại hộp số ô tô này không tương thích cho các dòng xe thể thao hiệu suất cao.

Hộp số ly hợp kép (Dual Clutch Transmission)

Hộp số ly hợp kép gồm 2 bộ ly hợp tách biệt thuộc loại ly hợp ma sát ướt được ngâm trong dầu và chúng được điều khiển bởi hệ thống thủy lực-điện tử. Về nguyên lý, 2 bộ ly hợp này hoạt động riêng lẻ, độc lập với nhau, trong đó một bộ điều khiển các bánh răng cấp số lẻ (1, 3, 5 và bánh răng gài số lùi) còn bộ ly hợp thứ 2 sẽ điều khiển các bánh răng cấp số chẵn (2, 4 và số lùi).

Ưu điểm của hộp số ly hợp kép là mang đến cảm giác lái phấn khích, thể thao cho người dùng.

Nói 1 cách dễ hiểu, hộp số ly hợp kép giống như gộp 2 hộp số sàn truyền thống vậy, nó sẽ đảm bảo lực kéo phù hợp và lực truyền động. Chính vì thế, việc sang số của hộp số ly hợp kép diễn ra nhanh, mượt và chính xác, từ đó mang đến cảm giác lái phấn khích cho tài xế. So với hộp số tự động và hộp số tự động vô cấp CVT, hộp số ly hợp kép có cấu tạo đơn giản hơn.

Tuy nhiên, giá thành của hộp số ly hợp kép lại đắt đỏ và thường chỉ được trang bị cho các dòng xe sang, siêu xe. Đi kèm với đó, chi phí bảo dưỡng, thay thế của loại hộp số ô tô này cũng rất cao.

Dấu hiệu cho thấy hộp số ô tô gặp trục trặc hoặc hỏng hóc

• Đèn báo trên màn hình táp-lô sẽ bật sáng
• Khi về số N, nếu nghe thấy âm thanh lạo xạo, hãy kiểm tra hộp số ô tô bởi nhiều khả năng hộp số bị cặn bẩn gây tắc nghẽn hoặc mức dầu đang ở mức thấp so với quy định. Nếu thêm dầu mà xe vẫn còn tiếng lạo xạo thì rất có thể các bánh răng đang bị hao mòn.
• Trong trường hợp sang số nhưng có cảm giác nặng, ì thì côn của hộp số ô tô đang có vấn đề. Chủ xe hãy lập tức đến các gara để các kỹ thuật viên kịp thời xử lý tình trạng này.
• Nếu xe không chuyển được số thì cáp chuyển đổi hoặc hệ thống điện tử của hộp số đang gặp trục trặc, hoặc nhiều khả năng hộp số bị cạn dầu.
• Nếu khi sang số nghe âm thanh như tiếng rít của kim loại ma sát vào nhau, hoặc cài số bị trượt hay xe bị rung lắc thì chủ xe cũng nên nhanh chóng mang xe đi bảo dưỡng để kịp thời sửa chữa, thay thế hộp số ô tô.

Hoàng Cúc