Bộ trung hòa khí thải (Catalytic Converter) là gì? Vì sao bộ phận này của ô tô liên tục bị ăn trộm?

Ăn trộm ô tô thực sự là một vấn nạn khiến các chủ xe đau đầu. Tuy nhiên, đôi khi kẻ trộm lại không nhắm đến toàn bộ chiếc xe mà chỉ lấy đi một số phụ tùng có giá trị. Tại Việt Nam, việc ô tô bị ăn trộm gương, bánh xe hay logo đã không còn hiếm gặp. Trong khi đó, ở nước ngoài, những chiếc ô tô còn thường xuyên bị ăn trộm bộ trung hòa khí thải (Catalytic Converter).

Vậy bộ trung hòa khí thải là gì? Vì sao bộ phận này của ô tô liên tục bị ăn trộm? Trong bài viết đưới đây, chúng tôi sẽ giải thích rõ hơn về bộ trung hòa khí thải và lý do chúng thường xuyên rơi vào tầm ngắm của kẻ trộm.

Bộ trung hòa khí thải là gì?

Bộ trung hòa khí thải lần đầu tiên xuất hiện vào giữa thập niên '70 của thế kỷ trước và nhanh chóng được sử dụng cho ô tô trên toàn cầu. Đây là một bộ phận nằm trong hệ thống xả của ô tô, có tác dụng chuyển đổi những chất ô tô nhiễm trong khí thải của động cơ thành chất ít độc hại hơn với môi trường thông qua các phản ứng hóa học. Phần lớn các hợp chất như hydrocarbon, carbon monoxide (CO) và nitrogen oxide đều được chuyển đổi thành carbon dioxide (CO2), nitơ và hơi nước ít độc hại hơn.

Bộ trung hòa khí thải có tác dụng chuyển đổi những chất ô tô nhiễm trong khí thải của động cơ thành chất ít độc hại hơn với môi trường thông qua các phản ứng hóa học

Nếu lái ô tô mà không có bộ trung hòa khí thải thì sẽ gây ảnh hưởng lớn đến hệ sinh thái. Tuy nhiên, kẻ trộm đâu hề quan tâm đến điều này và tìm mọi cách để ăn trộm bộ trung hòa khí thải của ô tô vì có thể kiếm bộn tiền.

Vì sao bộ trung hòa khí thải lại đáng giá đến vậy?

Sở dĩ kẻ gian thường xuyên ăn trộm bộ trung hòa khí thải vì bộ phận này có giá trị cao khi bán lại. Giá trị của bộ trung hòa khí thải sẽ phụ thuộc vào loại xe và tuổi thọ của nó.

Cụ thể, bộ trung hòa khí thải có thể bán dễ dàng với số tiền khoảng 100 USD. Trong một số trường hợp, kẻ gian có thể kiếm được hơn 540 USD cho một bộ trung hòa khí thải.

Nguyên nhân là do bộ trung hòa khí thải có phần lõi lọc dạng tổ ong bằng gốm nhưng lại được mạ bằng những kim loại quý hơn cả vàng như rhodi, paladi và bạch kim (vàng trắng). Những kim loại quý hiếm này đóng vai trò như chất xúc tác để chuyển đổi khí thải thành hơi nước hoặc khí bớt độc hại hơn.

Lõi lọc của bộ trung hòa khí thải được mạ bằng những kim loại quý hơn vàng nên thường xuyên bị ăn trộm

Trong thời gian gần đây, giá của những kim loại quý này đã tăng cao khiến bộ trung hòa khí thải càng trở nên "béo bở" hơn trong mắt kẻ trộm. Vào hồi tháng 12/2020, gía của rhodi rơi vào khoảng 518 USD/gam. Con số tương ứng của paladi là khoảng 83 USD/gam. Trong khi đó, bạch kim có giá 38 USD/gam.

Chưa hết, bộ trung hòa khí thải của ô tô còn bị ăn trộm để pha chế thành ma túy. Tình trạng này đã diễn ra ở Congo vào năm 2021 khiến lực lượng chức năng nước này phải tiến hành chiến dịch ngăn chặn. Loại ma túy có tên "bombe" ở Congo vốn được nghiền nát từ lõi lọc của bộ trung hòa khí thải trên ô tô.

Điều tệ hơn nữa là nếu chiếc ô tô của bạn bị ăn trộm bộ trung hòa khí thải thì chi phí thay mới sẽ rất cao. Phần lớn bộ trung hòa khí thải đều có giá dao động từ 800 - 1.200 USD. Trong một số trường hợp, chủ xe thậm chí còn phải trả số tiền từ 1.000 - 3.000 USD để thay bộ trung hòa khí thải và sửa xe. Bộ trung hòa khí thải từng có giá chỉ khoảng 350 USD. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 dẫn đến thiếu nguồn cung đã khiến giá của bộ phận này tăng cao.

Những tên trộm thường dùng bộ kích để nâng gầm ô tô lên rồi chui vào lấy ống xả của xe. Những tên trộm có nghề sẽ biết cách tháo ống xả khỏi gầm xe. Trong khi đó, một số tên trộm khác lại dùng cưa để lấy ống xả đi, gây thiệt hại lớn cho chủ xe.

Một chiếc ô tô bị cưa mất bộ trung hòa khí thải

10 mẫu xe thường xuyên bị ăn trộm bộ trung hòa khí thải

Trang Carfax của Mỹ đã đưa ra danh sách 10 mẫu xe thường xuyên bị ăn trộm bộ trung hòa khí thải ở nước này. Để đưa ra danh sách này, Carfax đã tổng hợp từ những vụ thay thế bộ trung hòa khí thải tại hơn 60.000 trung tâm dịch vụ trên toàn nước Mỹ từ năm 2019 đến tháng 3/2022. Cụ thể như sau:

1. Xe bái tải Ford F-Series (F-150, F-250, F-350, F-450) đời từ 1985 - 2021

2. Honda Accord đời 1989 - 2020

3. Jeep Patriot đời 2007 - 2017

4. Ford Econoline đời 1990 - 2022

5. Chevrolet Silverado đời 1999 - 2021

6. Chevrolet Equinox đời 2005 - 2021

7. Honda CR-V đời 1997 - 2020

8. Toyota Camry đời 1987 - 2019

9. Chrysler 200 đời 2011 - 2017

10. Toyota Prius đời 2001 - 2021

Cách ngăn ô tô bị ăn trộm bộ trung hòa khí thải

Có một số cách có thể giúp chủ xe bảo vệ chiếc ô tô của mình khỏi những kẻ đang nhắm đến bộ trung hòa khí thải dưới gầm xe, bao gồm:

- Khắc số VIN hoặc biển số xe lên bộ trung hòa khí thải

- Lắp thiết bị báo động chống trộm

- Đỗ xe trong gara, hầm gửi xe, lối đi gần nhà hoặc nơi có đèn chiếu sáng

- Cân nhắc lắp đặt đèn cảm biến chuyển động cho xe

- Cố gắng đỗ xe ở những nơi khiến kẻ trộm khó tiếp cận với gầm xe, ví dụ như sát tường hoặc sát những chiếc ô tô khác

- Lắp khóa bảo vệ bộ trung hòa khí thải

Hiện nay, chính quyền của một số bang tại Mỹ đã đưa ra những giải pháp để ngăn chặn tình trạng ăn trộm bộ trung hòa khí thải. Ví dụ như tại bang Ohio, các nhà làm luật đã đưa ra quy định cấm bán bộ trung hòa khí thải không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu. Một số người dân lại khắc số VIN hoặc biển số xe lên bộ trung hòa khí thải để ngăn kẻ gian tiêu thụ bộ phận này đồng thời giúp lực lượng chức năng tóm kẻ trộm.

Kết luận

Những biện pháp kể trên chỉ có tác dụng phòng tránh ở một mức độ nào đó. Các chủ xe nên thường xuyên để ý đến chiếc ô tô của mình và nâng cao cảnh giác. Nếu thấy chiếc ô tô của mình phát ra tiếng pô lớn bất thường, ngốn nhiều nhiên liệu hơn hoặc đèn cảnh báo bật sáng trên bảng đồng hồ, rất có thể chiếc ô tô của bạn đã trở thành "nạn nhân" của kẻ trộm bộ trung hòa khí thải. Trong trường hợp này, hãy gọi ngay cho công ty bảo hiểm và kiểm tra xem bộ trung hòa khí thải có nằm trong gói bảo hiểm của bạn không.